Kontynuacja stąd:
https://muzeum.startrek.pl/forum/index.php?action=vthread&forum=5&topic=1523&page=8
Aczkolwiek o literaturze SF, w tym polskiej, gadałem także tu:
http://trek.pl/forum/topic/science-fiction/page/5/
http://trek.pl/forum/topic/polskie-science-fiction/page/5/
Po Roku Lema będzie i Rok Żuławskiego?
https://www.fahrenheit.net.pl/aktualnosci/postulat-uhonorowania-jerzego-zulawskiego-w-150-rocznice-jego-urodzin/
Okolicznościowo dorzucę:
https://inneplanety.pl/zulawski-i-teczowy-koniec-czlowieka/
A tu kolei namy rozważania o dorobku Huberatha:
https://najdalszybrzeg.com/2017/04/12/marek-s-huberath-thanatos-i-eschatos/
https://najdalszybrzeg.com/2017/06/14/marek-s-huberath-thanatos-i-eschatos-czesc-2-z-2/
I esej M. Kandla, który liczy go do najbardziej obiecujących fantastów obecnej doby:
https://www.depauw.edu/sfs/essays/kandel%20essay.html
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (części piętnasta i szesnasta*):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=33996
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34046
* Wcześniejsze linkowane były tu:
http://trek.pl/forum/topic/science-fiction/page/5/
Dość ciekawe recenzje paru (relatywnie) nowszych znanych tytułów SF:
https://radomirdarmila.pl/2020/08/05/hyperion-oraz-upadek-hyperiona-dana-simmonsa-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2020/08/24/klasyka-space-opery-iain-banks-i-wspomnij-phlebasa-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/01/14/chinski-zajdel-cixin-liu-i-wedrujaca-ziemia-recenzja/
I - z innej beczki - esej Samuela R. Delany'ego o rasizmie w SF:
https://www.nyrsf.com/racism-and-science-fiction-.html
Daniel Tessier o sztuce SF "Before the World Ends" swojej przyjaciółki Cerys Evans:
http://danieltessier.blogspot.com/2023/03/review-before-world-ends-cerys-evans.html
Tegoroczną Nagrodę Clarke'a zdobył Ned Beauman, powieścią "Venomous Lumpsucker":
https://esensja.pl/ksiazka/wiesci/tekst.html?id=34116
O zapomnianej, a przypomnienia godnej, powieści Paula Gurka (pseudonim Franz Grau) "Tuzub 37. Der Mythos von der grauen Menschheit oder von der Zahl 1":
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34120
O klasycznej powieści "Żołnierze kosmosu" Heinleina po raz kolejny:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=34164
I jeszcze o niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część siedemnasta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34163
Przyznano Deutscher Science-Fiction-Preis za rok 2022 (i to jeszcze w sierpniu :P):
https://www.dsfp.de/1389/dsfp-2023-die-preistraeger
https://esensja.pl/ksiazka/wiesci/tekst.html?id=34261
Ciekawostka dość nietypowa... Czyli o fizycznej angelologii, czy też angelologicznej fizyce w Trylogii Planetarnej C.S. Lewisa:
https://theimaginativeconservative.org/2023/09/c-s-lewis-physics-angels-dwight-longenecker.html
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część osiemnasta, tym razem o charakterze prasówki):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34309
Patrzajcie jakie zaszczyty na Davida Brina - lat temu parę - spadły (że nasz, Treker, to go - wspominając o tym - pochwalę):
https://www.theurbandeveloper.com/articles/five-worlds-best-futurists (https://web.archive.org/web/20180823131808/https://www.theurbandeveloper.com/articles/five-worlds-best-futurists)
https://onalytica.com/blog/posts/artificial-intelligence-2017-top-100-influencers-brands-and-publications/
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dziewiętnasta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34390
O J.G. Ballardzie:
https://www.youtube.com/watch?v=XYjjaalZHlY
Taka oto subiektywna Top 10 powieści SF:
1. The Sparrow by Mary Doria Russell
2. Neuromancer by William Gibson
3. The Three Stigmata of Palmer Eldritch by Philip K. Dick
4. Engine Summer by John Crowley
5. Shikasta by Doris Lessing
6. Mind of My Mind by Octavia E. Butler
7. Star Maker by Olaf Stapledon
8. Spaceland by Rudy Rucker
9. Permutation City by Greg Egan
10. Frankenstein by Mary Wollstonecraft Shelley
https://www.youtube.com/watch?v=rBiGN1ovxWs
I jeszcze dwie listy...
5 Sci-Fi Books You've Never Heard Of But Need To Read
To Say Nothing of the Dog
Gun, With Occasional Music
Vurt
The Sparrow
The Space Merchants
https://www.youtube.com/watch?v=IveZg1oowh8
The 7 most subversive science fiction books
The Hour of the Bull by Ivan Yefremov
The City and the City by China Mieville
Kindred by Octavia E. Butler
[Starship Troopers by Robert A. Heinlein]
The Female Man by Joanna Russ
The War of the Worlds of H.G. Wells
Dhalgren by Samuel R. Delany
Roadside Picnic by Arkady and Boris Strugatsky
https://www.youtube.com/watch?v=ttgJ_IQWwtE
Oraz taka recka, czy też cykl recenzji, których tematem są:
Orphans of the Sky
Tono-Bungay
Foundation Trilogy
The Master and Margarita
https://www.youtube.com/watch?v=-Zt-oepN96U
Opowiadanie "Mrówki w Złotych Tarasach" Oli Janusz:
https://www.fahrenheit.net.pl/literatura/opowiadania/aleksandra-janusz-mrowki-w-zlotych-tarasach/
(Do dziś zdumiewa mnie, że nie zdobyło Zajdla, ani nawet nominacji.)
O powieściach "Podwójny kontakt" (z cyklu Szpital Kosmiczny) Jamesa White'a:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2012/10/szpital-na-peryferiach.html
"Eden" Stanisława Lema:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2013/01/kosmiczny-eden-czy-cmentarzysko-stanislaw-lem-eden.html
"Paradyzja" Janusza Zajdla:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2015/11/centrala-nas-ocali-janusz-zajdel-paradyzja.html
"Wojna starego człowieka" Johna Scalziego:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2016/11/stary-czlowiek-i-moze-john-scalzi-wojna-starego-czlowieka.html
"Poczwarki" Johna Wyndhama:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2017/01/strzez-sie-odmienca-john-wyndham-poczwarki.html
"Władca much" Williama Goldinga:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2017/03/koniec-niewinnosci-william-golding-wladca-much.html
"Rzeźnia numer pięć" Kurta Vonneguta:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2019/06/zdarza-sie-kurt-vonnegut-rzeznia-numer-piec.html
"Kwiaty dla Algernona" Daniela Keyesa:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2019/09/hce-byc-mondry-daniel-keyes-kwiaty-dla-algernona.html
"Koniec dzieciństwa" Arthura C. Clarke'a:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2020/09/narzucona-szczesliwosc.html
"Planeta małp" Pierre'a Boulle'a:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2023/07/narzedzie-odnowy-ludzkosci.html
"Heretycy Diuny" i "Kapitularz Diuną" Franka Herberta:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2012/12/o-koncu-diuny-frank-herbert-heretycy-diuny-kapitularz-diuna.html
Oraz "Paul z Diuny" Briana Herberta i Kevina J. Andersona:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2011/09/intryga-w-intrydze-wewnatrz-intrygi.html
A także "Północ kontra Południe":
https://zacofany-w-lekturze.pl/2012/06/vendetta-z-wojna-w-tle.html
"Szkoła robinsonów":
https://zacofany-w-lekturze.pl/2013/07/uboga-krewna.html
I "Rozbitek z »Cynthii«" Julesa Verne'a:
https://zacofany-w-lekturze.pl/2020/07/na-polarnych-wodach.html
(Tak, nie SF, ale z jakim innym gatunkiem w/w autor tak bardzo się kojarzy?)
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34565
Recenzja pierwszego tomu opowieści o Murderbocie Marthy Wells ("Wszystkie wskaźniki czerwone"/ "Sztuczny stan"):
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=34592
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta pierwsza):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34605
O klasycznej, a zapomnianej, powieści "Liners of Time" Johna Russella Fearna:
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34686
Jak Drix informuje, SF wraca do "Młodego Technika":
https://ulubionykiosk.pl/demo/4992#3
I świetnie, bo zanim był Parowski, był Przyrowski - w "M.T." właśnie. Ciekawe czy dziś w/w pismo zdola odegrać podobną rolę jak przed laty, przyczyniając się do rozkwitu odmiany hard rodzimej fantastyki naukowej na nowo?
Dodam jeszcze, że inaugurujące ten staro-nowy trend opowiadanie "Punkt widzenia" Łukasza Marka Fiemy wyraźnie nawiązuje do finału "Podróży dwudziestej piątej" Lema, polemizując zarazem z Mistrzową wizją nieprzezwyciężonej Obcości.
https://ulubionykiosk.pl/demo/4992#56
Taka, pełna (w większości) oczywistości ;), literacka top-lista:
https://wei.org.pl/2023/aktualnosci/pstaciwa/5-najlepszych-ksiazek-z-gatunku-science-fiction/
EckhartsLadder o saganowym "Kontakcie":
https://www.youtube.com/watch?v=7a1dcdnzwSk
"Roku 1984" Orwella:
https://www.youtube.com/watch?v=bcwemPHuDRo
I komputerowych opowiadaniach:
- "Nie mam ust, a muszę krzyczeć" Ellisona
https://www.youtube.com/watch?v=jTq6I5e2yIk
- "Ostatnie pytanie" Asimova
https://www.youtube.com/watch?v=c8zrpl5Y2DY
- "Dziewięć miliardów imion Boga" Clarke'a
https://www.youtube.com/watch?v=-LZfK5HSBJs
Przeczytałem ponownie Nom-Stop Aldissa, po wielu latach, choć mogę mylić ją z Sennymi zwycięzcami. Nie wszystko gra w książce - początek jest bardzo fajny i mroczny, ale potem zaczyna się robić zbyt ckliwie i cukierkowo. Wizja upadłego społeczeństwa jest ciekawa. Mali ludzie robią się zbyt szaleni, w niszczeniu swojego świata, wątek romansowy jest mało potrzebny. Mimo wszystko jest ciekawie
Cytat: rs w 01 Lut 2024, 00:21Wizja upadłego społeczeństwa jest ciekawa.
Prawda, aczkolwiek krytyczny Lem i tam się dopatrzył naiwności, m. in. zbyt silnego podobieństwa zdegenerowanej społeczności przyszłego statku kosmicznego do przeszłych, plemiennych, form życia
*:
"Jest rzeczą ciekawą, że motyw inwolucji zachodzącej w grupie kosmonautycznej na statku gwiazdowym był wielokrotnie podejmowany, także przez pisarzy zaliczanych do czołówki (Brian Aldiss, van Vogt) i zawsze ten sam typ matrycy tłoczył wówczas stosunki wewnątrzgrupowo ustatecznione po zakończeniu procesu uwstecznienia kulturowego. Przykładem będzie tu dla nas Starship Aldissa, który przedstawia zagadkowy zrazu, spory, zamknięty świat, przy czym względnie późno dowiadujemy się z narracji, że to jest właśnie wnętrze rakiety—kolosa. Ludzie skarleli duchowo i fizycznie — jako Kapłani, Łowcy, Myśliwi, jako Kobiety Prymitywne i Dzikie Dzieci — pędzą stadny żywot na którymś z wielu pokładów, u stóp ruiny, co niegdyś była jakimś komputerem niesłychanym, urządzając polowania na zwierzynę wyłażącą okresowo z nor (zapewne potomstwo trzody wziętej jako zapas mięsa w gwiezdną drogę), walcząc z plagą szczurów (ale skąd te się wzięły — już nie wiem), może szczurów—,,mutantów", obawiając się duchów fikcyjnych oraz realnych zjaw, zwanych Gigantami, Obcymi, Zewnętrznymi itd. Po niezliczonych zasadzkach, ucieczkach, atakach, pułapkach i podobnych perypetiach, które mogłyby zająć nie tylko 100 i nie 200, ale z takim samym pożytkiem 2, 3 lub 5 tysięcy stron, okazuje się w końcu, że Giganci, czyli ,,Inni", są to zwykli, normami ludzie. Przy zbliżaniu się powrotnym do Ziemi statek został dostrzeżony bardzo dawno temu, ale wskutek ich kompletnego zdziczenia, a zwłaszcza fizjoanatomicznej degeneracji, powracających nie można było sprowadzić na Ziemię (Aldiss argumentuje to tyleż zawile, co nieprzekonująco).
Jeden z normalnych Ziemian, ,,wtarłszy się" w społeczność dzikusów, usiłuje pomału (ale doprawdy szalenie wolno) wstrzykiwać porcje racjonalnych uświadomień w jej zmętniała magicznie psychikę. To więc, że w pewnym momencie okaże się on jakimś psychologiem, a nie — dzikusem, stanowić winno kolejne zaskoczenie. Inni Giganci przebywający na statku, który bezustannie okrąża teraz Ziemię, szykują leki oraz zajmują się niewiadomymi badaniami, z których wykluć się ma rehabilitacyjna terapia uwstecznionej społeczności. Z mózgów trzeba bowiem wygnać ,,wiarę niedobrą" — ,,irreligion", i przygotować je na przyjęcie wiary właściwej, tj. ,,dobrej religii". Mniejsza o namolność bitew ze szczurami, o pokazy niesamowicie rozmnożonych — ciemnymi chmurami — owadów, o ,,praktyki magiczne" i sto podobnych awantur. Mniejsza nawet o całkowite nieprawdopodobieństwo hałaśliwie skomplikowanej, pełnej gonitw zabawy w policjantów i złodziei, jaka się toczy między naukowcami—opiekunami a odpryskiem ludzkości zwyrodniałej na drodze do gwiazd. To, co najbardziej gniewa, jest zbiorem szans zaprzepaszczonych. Jeśli bowiem przyjąć jako startowe — założenie degrengolady kulturowej, wejścia w irracjonalizmy prymitywne, a zwłaszcza zbiorowego zapomnienia o sensie i celu podróży, a nawet o tym, że jakaś podróż w ogóle się toczy, że ,,świat" wcale nie jest tożsamy z wnętrzem statku, to przecież taki eksperyment izolacyjny mógłby udostępnić pokaz niespodziewanych własności człowieka, wylęgających się pod tłokiem deterioracji tak specyficznej. Wprowadzenie natomiast stereotypów ,,gromady łowieckiej", ,,nomadów i czarowników", ,,wodzów z ich kobietami", ,,myśliwych zabobonnych" itp. — jest eklektycznym zapożyczaniem się nie u samych źródeł dobrej wiedzy etnologicznej — to by jeszcze mogło dać niejakie efekty — lecz na śmietniku obiegowych pojęć, jakie człowiek, który się etnologią fachowo nigdy nie zajmował, żywi na temat magii, grup pierwotnych i społeczeństw prymitywnych. Bezradność inwencji autorskiej walczy tu o lepsze z antyerudycją i obie są kamieniami przywalającymi wyobraźnię socjologiczną. Na dodatek, jakby specjalnie po to, aby wzbudzić oburzenie czytelnika, zwykłe u ludzi, kiedy się czują oszukani, to, w czym najbardziej mieliby się ludzie odmienić skutkiem tego wiekowego zamknięcia, przeniesione zostaje z płaszczyzny norm socjokulturowych na płaszczyznę zmian bioinwolucyjnych: przybysze nie mogą na Ziemię zejść dlatego, ponieważ zmutowany gen wywołał u nich powstanie ,,przyspieszenia białkowej przemiany ,,materii": żyją przez to cztery razy szybciej niż ludzie normalni, tak że koło dwudziestki wchodzą już w starczy okres życia. Otóż to jest nonsens na nonsensie.
1) Dla pełnej inwolucji kulturowej — w skrajnym wypadku odłączenia noworodków od rodziców — wystarczy czas równy jakiejś dekadzie. Gdyż dzieci, tak odłączone, nawet mówić nie będą umiały.
2) Natomiast dla inwolucji biologicznej czas upływający musi być liczony nie wiekami, lecz millenniami co najmniej. Czyżby podróż trwała wiele tysięcy lat?
3) Dlaczego właściwie przybyszów żyjących cztery razy krócej niż w normie nie można osadzić w jakiejś miłej ziemskiej kolonii albo w jakimś pięknie położonym sanatorium?
Pytań takich, na które książka odpowiedzi nie udziela, mnożyć nie warto, bo replika musi paść udzielona w pozapowieściowyrn porządku: autor chciał wymyślić historię, jaką sobie z góry założył, więc niczym były mu wszystkie jej nieprawdopodobieństwa.
Jak się przyroda próżni obawiała podług mniemań dawniejszych, tak się pisarz—fantasta obawia operowania kulturowymi problemami i wartościami. Różnogwiezdne kultury, jeśli się porozumieć nie mogą, to nie dlatego, że są właśnie rozmaitymi kulturami, ale dlatego, że jedne istoty będą zbudowane z materii, inne z antymaterii, jedne żyją pod wodą, a inne na lądzie itp. Osadzanie różnic między normalnymi a zwyrodniałymi kulturowo ludźmi na poziomie łańcuchów białkowych jest więc wyrazem zwykłej niechęci myślenia samodzielnego. Redukcja problematyki powstającej w międzycywilizacyjnych rozziewach do odmienności budulca, z jakiego sporządziła ewolucja swe rozumne produkty, jest z kolei objawem zwyrodnienia nie załogi fotolotów, lecz fantastyki naukowej. Ten upadek konceptualny, jaki wyraża Starship, stanowi objaw schematyzmu, polegającego na przejściu od jednego stereotypu (Człowieka Heroicznego, co gwiazd sięga) do drugiego stereotypu, powstającego przez odwrócenie znaków (Człowieka Głupiejącego, łowcy szczurów na pokładzie gwiazdowej rakiety). Zamiast ascensji mamy wtedy ześlizg w dół, zamiast wzlotu — runięcie, i żeby ono chociaż, wymodelowane, pokazało nam jakieś osobliwości ludzkie (jak do tego doszło? w jaki sposób uczeni, ich towarzyszki, sternicy, piloci zamienili się w myśliwych i czarnoksiężników? — to pokazać byłoby, owszem, rzeczą ciekawą — lecz tu SF milczy), żeby przynajmniej upadek ten był okropny i tragiczny lub tragifarsowy— aby powstało, dajmy na to, coś pośredniego miedzy klasztorem a obozem pracy przymusowej albo między naukową ekipą a banda rozwydrzeńców orgiastycznych — widowisko takie, zapewne koszmarne, dostarczałoby jednak informacji oryginalnej. Lecz poszukiwanie, na własna rękę, matrycy kulturowej, która wykoślawia socjalne normy pradziada i czyni z wnuka — dziwaczną krzyżówkę astrogatora i mnicha (powiedzmy), nawet w grę nie wchodzi. U van Vogta po automatycznym lądowaniu rakiety ciemna masa uwstecznionych odnajduje Świętą Księgę, która okazuje się planem podróży i dziennikiem okrętowym. Wszyscy tedy schodzą ze Świętą Księgą na nowy planetarny ląd... i opowieść urywa się tam, gdzie by się rozpocząć powinna.
To już nasz stary i skromnie w izolacji pracujący Jerzy Żuławski o ileż więcej potrafił stworzyć w swojej trylogii księżycowej. Końcowa partia Na Srebrnym Globie, a potem cały drugi tom powieści Zwycięzca — to przecież także jest, w określonym sensie, historia kulturowej inwolucji — odprysku ludzkości, który się osiedla na Księżycu. Pouczający będzie przegląd tej starej, ponad pół wieku liczącej książki — kiedy za tło komparatystyczne służy nam Statek do gwiazd Briana Aldissa.""Fantastyka i futurologia"
* Na co narzekał i omawiając powieści postapo:
"Wartość ostatnich jest z reguły wątpliwa. Posługują się bowiem prymitywnymi schematami, podług których ludzkość, przez wojnę zdziesiątkowana, musi niemal plagiatowo powtarzać wszystkie dawniejsze fazy rozwoju (a więc np. feudalizm, religijne fanatyzmy średniowiecznego typu itp.)."ibid.
o ile Lem ma rację do pomysłu dotyczącego zmian biologicznych, to jego recenzja też jest naiwna. Szczególnie teraz, kiedy tryumf święcą wróżki, astrologia, magia, osoby które uważają się za elitę popełniają błędy na poziomie szkoły podstawowej, a rozcieńczanie narodów prowadzi do trybalizacji. Dziś też próbuje się ograniczać wolność słowa, w imię nowej choć świeckiej religii, gdy żyjemy w czasach płatków śniegu, które boją się różnorodności poglądów, to rozpad społeczny powraca do dawnych schematów
Cytat: rs w 02 Lut 2024, 00:30o ile Lem ma rację do pomysłu dotyczącego zmian biologicznych, to jego recenzja też jest naiwna.
Nie wiem, czy nie czytasz jej zbyt płytko. Owszem, nie da się ukryć, że Lem nastawiony był raczej na przewidywanie, czy projektowanie, nowych form życia społecznego, niż powrotu do starych (wystarczy tu porównać "Obłok Magellana" z taką np. "Diuną", czy nawet sięgnąć po "Imperializm na Marsie" - esej, wbrew pozorom, nie tak głupi, gdy oskrobać go z bojowej, postleninowskiej retoryki), ale - IMHO - wyszedł tu z niego, po prostu, wykształcony naukoznawca (który potrafił w "Solaris" i paru Apokryfach konstruować fikcyjne historie całych dziedzin wiedzy), oraz czytelnik (a bodaj i prywatny kolega) Le Guin (posługującej się wiedzą etnologiczną z dużą wprawą), który nie tyle narzekał na sam fakt uwstecznienia aldissowych bohaterów, ile na to, że jest to przedstawione bez stosownej głębi i subtelności, zarysowane grubą krechą (bo nawet jeśli przyjmiemy, że historia może się powtarzać, nie powtarza się przecież dosłownie).
O klasycznej powieści "Czarna chmura" ("The Black Cloud") Freda Hoyle'a:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=34743
O tym, że i nagrody Hugo umierają (z szerszym rzutem oka na ich historię):
https://www.youtube.com/watch?v=j_D-dYTnkgY
A to listy polecanek z zakresu filozoficznej (filozofującej?) SF:
http://www.faculty.ucr.edu/~eschwitz/SchwitzPapers/SF-MasterList-160815-byauthor.htm
https://www.reddit.com/r/printSF/comments/ufyvaj/recommendations_for_genuinely_philosophical/
Odnotujmy też, że nadciąga komiks poświęcony historii science fiction:
https://esensja.pl/komiks/wiesci/tekst.html?id=34754
(Ciekawi mnie co/ile będzie o Treku. I o Lemie. I czy np. Strugackich uwzględnią. Albo Dukaja...)
O marsjańskich klasykach Wellsa:
https://bibliotekakruka.pl/herbert-george-wells-wojna-swiatow/
I E.R. Burroughsa:
https://bibliotekakruka.pl/burroughsa-pulpowy-swiat-pod-ksiezycami-marsa/
Taka tam lista SF-owych polecanek:
https://pozeracz.pl/inicjacja-science-fiction-na-poczatek/
Przy czym jej autor wspomina o Marge Piercy. Sprawdziłem, jest to pisarka u nas nieznana, a na Zachodzie renomowana, mogliby choć jej czołowe tytuły w Polsce wydać:
https://en.wikipedia.org/wiki/Woman_on_the_Edge_of_Time
https://en.wikipedia.org/wiki/He,_She_and_It
Skądinąd... Jej nazwisko przewija się też w linkowanej już* dyskusji o autorach przereklamowanych, ale występuje tam jako ich przeciwieństwo. Innym pozytywnym antyprzykładem na w/w liście jest "Macroscope" Piersa Anthony'ego:
https://en.wikipedia.org/wiki/Macroscope_(novel)
Może i ten "Makroskop" wypadałoby przetłumaczyć?
* https://muzeum.startrek.pl/forum/index.php?action=vthread&forum=5&topic=2712&page=0#msg269465
I jeszcze taka lista polecanek:
https://drivebycuriosity.blogspot.com/2020/10/science-fiction-who-are-heirs-of.html
Recenzja w/w komiksu o historii SF (za Drixem):
https://zinnegoswiata.com/2024/02/14/historia-science-fiction-recenzja-komiksu/
Ciekawa - i robiąca smaka - ale i b. enigmatyczna.
Swoją drogą: interesujący, z Lovecrafta wzięty, chwyt narracyjny twórcy omawianego albumu zastosowali...
I subiektywny ranking cykli SF (też za Drixem):
https://www.youtube.com/watch?v=xAXGm6H6x04
A ode mnie fragment - niedawno wznowionego - "Gateway" Pohla (na zachętę, bo klasykę trzeba znać):
https://kultura.onet.pl/fragmenty-ksiazek/fragment-ksiazki-gateway-tom-1-brama-do-gwiazd/qfxjzvx
Plus parę recenzji klasyki jeszcze starszej:
https://seczytam.blogspot.com/2023/12/jack-london-szkaratna-dzuma-i-inne.html
Oraz nowszych powieści SF:
https://seczytam.blogspot.com/2022/11/mary-doria-russell-wrobel.html
https://seczytam.blogspot.com/2021/12/magdalena-salik-pomien.html
Marek Oramus o powieści "Wodny nóż" Paolo Bacigalupiego:
http://www.galgut.eu/noz-personalny/
I Charlie the Librarian o różnych innych głośnych tytułach SF:
- Shute'a
http://charliethelibrarian.com/nevil-shute-ostatni-brzeg/
-Keyesa
http://charliethelibrarian.com/daniel-keyes-kwiaty-dla-algernona/
- Aldissa
http://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-cieplarnia/
http://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-wiosna-helikonii/
http://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-lato-helikonii/
http://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-zima-helikonii/
https://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-kto-zastapi-czlowieka/
http://charliethelibrarian.com/brian-w-aldiss-superpanstwo-powiesc-o-europie-przyszlosci/
- Harrisona
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-krok-od-ziemi/
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-planet-of-the-damned-planeta-przekletych/
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-make-room-make-room-przestrzeni-przestrzeni/
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-the-stainless-steel-rat-stalowy-szczur/
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-rebelia-w-czasie/
http://charliethelibrarian.com/harry-harrison-wojna-z-robotami/
- Watsona
http://charliethelibrarian.com/ian-watson-lowca-smierci/
- Sheckley'a
http://charliethelibrarian.com/robert-sheckley-wymiar-cudow/
http://charliethelibrarian.com/robert-sheckley-planeta-zla/
- Carda
http://charliethelibrarian.com/orson-scott-card-gra-endera/
- W.J. Williamsa
http://charliethelibrarian.com/walter-jon-williams-okablowani/
- Simmonsa
http://charliethelibrarian.com/dan-simmons-hyperion/
http://charliethelibrarian.com/dan-simmons-the-fall-of-hyperion-zaglada-hyperiona/
http://charliethelibrarian.com/dan-simmons-endymion/
http://charliethelibrarian.com/dan-simmons-the-rise-of-endymion-triumf-endymiona/
- Morgana
http://charliethelibrarian.com/richard-morgan-modyfikowany-wegiel/
http://charliethelibrarian.com/richard-morgan-upadle-anioly/
http://charliethelibrarian.com/richard-morgan-zbudzone-furie/
- McMaster-Bujold
http://charliethelibrarian.com/lois-mcmaster-bujold-strzepy-honoru/
http://charliethelibrarian.com/lois-mcmaster-bujold-barrayar/
http://charliethelibrarian.com/lois-mcmaster-bujold-stan-niewolnosci/
- Bulyczowa
http://charliethelibrarian.com/kir-bulyczow-ludzie-jak-ludzie/
http://charliethelibrarian.com/kir-bulyczow-wielki-guslar-wita/
http://charliethelibrarian.com/kir-bulyczow-swiat-bez-czasu/
- Liu Cixina
http://charliethelibrarian.com/cixin-liu-problem-trzech-cial/
http://charliethelibrarian.com/cixin-liu-ciemny-las/
http://charliethelibrarian.com/cixin-liu-koniec-smierci/
Kanon SF według Johna C. Wrighta:
https://www.scifiwright.com/2012/01/the-fifty-essential-authors-of-science-fiction/
Pomijając - iście kryminalne - nieuwzględnienie Lema (z Żuławskim), solidna lista.
Za Drixem, związany z premierą wspomnianego komiksu o historii SF wywiad z Kołodziejczakiem:
https://www.onet.pl/informacje/glos24/jest-obecna-wszedzie-zyskujac-coraz-wieksze-grono-wielbicieli-na-czym-polega-jej/dtnq8t0,30bc1058
Ten niedosyt Lema jest jednak irytujący, ale to nie wina T.K...
Klasyków znać wypada, dlatego wrzucę info o - dziś zapomnianym, a istotnym dla wczesnej ery gatunku - autorze, zwącym się Ray Cummings:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ray_Cummings
https://thepulp.net/pulpsuperfan/2020/08/17/ray-cummings-a-forgotten-founding-father-of-sf/
Skoro mowa o klasykach... John C. Wright detalicznie o "Ostatnim zamku" Jacka Vance'a:
https://www.scifiwright.com/2014/07/the-last-castle-by-jack-vance/
O oryginalnej Wielkiej Trójce amerykańskiej SF:
https://www.scifiwright.com/2013/02/the-big-three/
Przewadze Van Vogta nad Asimovem:
https://www.scifiwright.com/2006/10/van-vogt-or-asimov/
Oraz - skoro przy twórczości I.A. jesteśmy - krytycznie, a z dość specyficznych pozycji, o "Nastaniu nocy":
https://www.scifiwright.com/2012/01/isaac-asimov-and-relative-insanity/
I cyklu o robotach:
https://www.scifiwright.com/2020/12/i-robot/
Na pierwszym z kanałów, które ledwo co linkowałem w topicu asimovowskim znajdziemy - też w formie fanowskich audiobooków - i "Spodek samotności" Theodore'a Sturgona:
https://www.youtube.com/watch?v=ma4_TBGFWAY
Oraz "Mnemonikę" Kurta Vonneguta:
https://www.youtube.com/watch?v=7wty1ER-CmI
Na drugim zaś - analizy "Neuromancera" (Gibsona):
https://www.youtube.com/watch?v=HGW_7HTXuQo
"Zamieci" (Stephensona):
https://www.youtube.com/watch?v=YkpXBCKZsLw
I - od cyberpunku do kosmosu przechodząc - "Wróbla" Mary Dorii Russell:
https://www.youtube.com/watch?v=Xz5KHF2wV-U
Charlie the Librarian o kolejnych (mniej lub bardziej) głośnych tytułach SF:
- Franka Herberta
http://charliethelibrarian.com/frank-herbert-gwiazda-chlosty/
- Ballarda
http://charliethelibrarian.com/j-g-ballard-zatopiony-swiat/
http://charliethelibrarian.com/j-g-ballard-witaj-ameryko/
- Bestera
http://charliethelibrarian.com/alfred-bester-the-demolished-man-czlowiek-do-przerobki/
- Zelazny'ego
http://charliethelibrarian.com/roger-zelazny-damnation-alley-aleja-potepienia/
- Wyndhama
http://charliethelibrarian.com/john-wyndham-poczwarki/
- Vonneguta
http://charliethelibrarian.com/kurt-vonnegut-slapstick/
- McCarthy'ego
http://charliethelibrarian.com/cormac-mccarthy-droga/
- VanderMeera
http://charliethelibrarian.com/jeff-vandermeer-unicestwienie/
- Bacigalupiego
http://charliethelibrarian.com/paolo-bacigalupi-nakrecana-dziewczyna/
- W.M. Millera
http://charliethelibrarian.com/walter-m-miller-jr-a-canticle-for-leibowitz-kantyczka-dla-leibowitza/
- Tenna
http://charliethelibrarian.com/william-tenn-bernie-faust/
- Poula Andersona
http://charliethelibrarian.com/poul-anderson-stanie-sie-czas-2/
- Kuttnera
http://charliethelibrarian.com/henry-kuttner-pulapka-czasu/
http://charliethelibrarian.com/henry-kuttner-ksiezycowe-hollywood/
http://charliethelibrarian.com/henry-kuttner-twonk-opowiadania/
- Nowlana
http://charliethelibrarian.com/philip-francis-nowlan-armageddon-2419-a-d/
- Atwood
http://charliethelibrarian.com/margaret-atwood-opowiesc-podrecznej/
- Brunnera
http://charliethelibrarian.com/john-brunner-wszyscy-na-zanzibarze/
http://charliethelibrarian.com/john-brunner-gwiezdny-labirynt/
- C. Smitha
http://charliethelibrarian.com/cordwainer-smith-drugie-odkrycie-ludzkosci-norstrilia/
- Nivena
http://charliethelibrarian.com/larry-niven-pierscien/
- Reynoldsa
http://charliethelibrarian.com/alastair-reynolds-migotliwa-wstega-poscig/
http://charliethelibrarian.com/alastair-reynolds-migotliwa-wstega-odwet/
- Bovy
http://charliethelibrarian.com/ben-bova-wedrowcy/
- Egana
http://charliethelibrarian.com/greg-egan-diaspora/
- Shawa
http://charliethelibrarian.com/bob-shaw-milion-nowych-dni/
- Calvino
http://charliethelibrarian.com/italo-calvino-opowiesci-kosmikomiczne/
- Willis
http://charliethelibrarian.com/connie-willis-przewodnik-stada/
- Doctorowa
http://charliethelibrarian.com/cory-doctorow-little-brother-maly-brat/
http://charliethelibrarian.com/cory-doctorow-lawful-interception/
http://charliethelibrarian.com/cory-doctorow-kontekst/
http://charliethelibrarian.com/cory-doctorow-homeland/
- Brodericka
http://charliethelibrarian.com/damien-broderick-pasiaste-dziury/
- Tepper
http://charliethelibrarian.com/sheri-s-tepper-trawa/
- Glukhovsky'ego
http://charliethelibrarian.com/dmitry-glukhovsky-metro-2033/
http://charliethelibrarian.com/dmitry-glukhovsky-witajcie-w-rosji/
- Cline'a
http://charliethelibrarian.com/ernest-cline-ready-player-one/
- Stableforda
http://charliethelibrarian.com/brian-stableford-podroz-do-centrum/
http://charliethelibrarian.com/brian-stableford-najezdzcy-z-centrum/
http://charliethelibrarian.com/brian-stableford-asgards-heart/
http://charliethelibrarian.com/brian-stableford-gry-wojenne/
- Chalkera
http://charliethelibrarian.com/jack-l-chalker-lilith-waz-w-trawie/
http://charliethelibrarian.com/jack-l-chalker-cerberus-a-wolf-in-the-fold-cerber-wilk-w-owczarni/
http://charliethelibrarian.com/jack-l-chalker-charon-a-dragon-at-the-gate-charon-smok-u-wrot/
http://charliethelibrarian.com/jack-l-chalker-medusa-tiger-by-the-tail-meduza-tygrys-w-opalach/
- Norton
http://charliethelibrarian.com/andre-norton-swit-2250/
http://charliethelibrarian.com/andre-norton-sargassowa-planeta/
http://charliethelibrarian.com/andre-norton-gwiezdny-zwiad/
http://charliethelibrarian.com/andre-norton-gwiezdna-straz/
- Kappa
http://charliethelibrarian.com/colin-kapp-formy-chaosu/
- Scalziego
http://charliethelibrarian.com/john-scalzi-wojna-starego-czlowieka/
http://charliethelibrarian.com/john-scalzi-the-ghost-brigades-brygady-duchow/
http://charliethelibrarian.com/john-scalzi-czerwone-koszule/
- Drake'a
http://charliethelibrarian.com/david-drake-swiat-northa/
- Zahna
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-kobra/
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-kobry-aventiny/
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-synowie-kobry/
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-wojna-kobry/
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-transakcja-kobry/
http://charliethelibrarian.com/timothy-zahn-tajemnica-kobry/
- Webera
http://charliethelibrarian.com/david-weber-ksiezyc-buntownikow/
http://charliethelibrarian.com/david-weber-dziedzictwo-zniszczenia/
http://charliethelibrarian.com/david-weber-spadkobiercy-cesarstwa/
- Diwowa
http://charliethelibrarian.com/oleg-diwow-najlepsza-zaloga-slonecznego-tom-1-i-2/
- Sorokina
http://charliethelibrarian.com/wladimir-sorokin-lod/
- Pielewina
http://charliethelibrarian.com/wiktor-pielewin-krysztalowy-swiat/
http://charliethelibrarian.com/wiktor-pielewin-omon-ra-i-inne-opowiesci/
- Lengyela
http://charliethelibrarian.com/peter-lengyel-druga-planeta-slonca-ogg/
- S. Collins
http://charliethelibrarian.com/suzanne-collins-igrzyska-smierci/
A nawet o klasykach pre-SF:
- Voltaire'a
http://charliethelibrarian.com/wolter-mikromegas/
- Swifta
http://charliethelibrarian.com/jonathan-swift-podroze-do-wielu-odleglych-narodow-swiata/
- Campanelli
http://charliethelibrarian.com/tomasz-campanella-miasto-slonca/
I nieco mniej wczesnych ;) utworach
- Bułhakowa
http://charliethelibrarian.com/michail-bulhakow-fatalne-jaja/
http://charliethelibrarian.com/michail-bulhakow-diaboliada/
http://charliethelibrarian.com/michail-bulhakow-psie-serce/
- Čapka
http://charliethelibrarian.com/karel-capek-ksiega-apokryfow/
http://charliethelibrarian.com/karel-capek-fabryka-absolutu/
http://charliethelibrarian.com/karel-capek-humoreski/
http://charliethelibrarian.com/karel-capek-bajki-i-przypowiastki/
- Borgesa
http://charliethelibrarian.com/jorge-luis-borges-powszechna-historia-nikczemnosci/
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta druga):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34829
Tu zaś można przeczytać klasyczne opowiadanie "Diamentowa soczewka", którego autorem jest Fitz James O'Brien*:
https://www.theatlantic.com/magazine/archive/1858/01/the-diamond-lens/627170/
https://www.gutenberg.org/cache/epub/23169/pg23169-images.html
* https://en.wikipedia.org/wiki/Fitz_James_O'Brien (https://en.wikipedia.org/wiki/Fitz_James_O%27Brien)
Tu natomiast znacznie lepszy utwór "Mellonta Tauta" Poego:
https://www.eapoe.org/works/tales/mellntab.htm
A to artykuł poświęcony kolejnemu klasykowi - "Maszyna staje" E.M. Forstera:
https://www.wired.com/2010/11/1101em-forster-machine-stops/
I jeszcze wpis blogowy o znakomitym "Dniu milionowym" Pohla:
https://reiszwolf.wordpress.com/2021/01/06/day-million-1966-post-humanity-short-story-by-frederik-pohl/
Oraz refleksje o "Widoku z wysoka" Joan D. Vinge:
http://youngpeoplereadoldsff.com/story/view-from-a-height
A także kolejne opowiadanie do przeczytania - "Particle Theory" Edwarda Bryanta:
http://strangehorizons.com/fiction/particle-theory/
O naukowości w SF po raz kolejny:
https://www.theguardian.com/books/booksblog/2015/jan/21/real-science-science-fiction-sf-scholar
O tym, że SF ogłupia czytelnika:
https://psycnet.apa.org/record/2017-56210-003
https://www.researchgate.net/publication/321258528_The_genre_effect_A_science_fiction_vs_realism_manipulation_decreases_inference_effort_reading_comprehension_and_perceptions_of_literary_merit
https://thepatronsaintofsuperheroes.wordpress.com/2017/10/30/science-fiction-makes-you-stupid/
https://www.theguardian.com/books/2017/nov/23/science-fiction-triggers-poorer-reading-study-finds
Ale tylko słaba SF, i czytelnika mającego uprzedzenia:
https://www.researchgate.net/publication/339020262_The_literary_genre_effect_A_one-word_science_fiction_vs_realism_manipulation_reveals_intrinsic_text_properties_outweigh_extrinsic_expectations_of_literary_quality
https://www.theguardian.com/books/2019/oct/01/sci-fi-makes-you-stupid-study-refuted-by-scientists-behind-original-research
I jeszcze takie dwie listy polecanek:
https://www.esquire.com/entertainment/books/g39358054/best-sci-fi-books/
https://eu.sj-r.com/story/business/2015/02/26/17-science-fiction-books-that/35103179007/
O tym dlaczego należy czytać SF:
https://ryleyjake.co.uk/books/why-you-should-read-science-fiction-books/
Plus lista polecanek:
https://ryleyjake.co.uk/books/best-science-fiction-books/
I teksty o opowiadaniach Bradbury'ego:
https://ryleyjake.co.uk/books/best-ray-bradbury-short-stories/
Oraz o Le Guin:
https://ryleyjake.co.uk/books/sci-fi-cognitive-estrangement-the-dispossessed/
Drix informuje, że można nabywać (w jednym tomie) cztery niepublikowane do minionej dekady tytuły F. Herberta:
https://books.apple.com/us/book/four-unpublished-novels/id6443108298
Ciekawe czy bliżej bieguna "Diuny" czy większości pozadiunowych powieści F.H. - pod względem jakości?
O Nowej Fali SF pochwalnie:
https://kultura.gazetaprawna.pl/artykuly/1298722,literatura-nowa-fala-science-fiction-w-usa.html
I taka oto recenzja cardowej recenzji "Arcydzieła":
http://www.gmf.pl/Ksiazki/Tytuly/Show,3.html
Literackie polecanki SF od AI:
https://medium.com/predict/i-asked-open-ai-playground-the-best-100-science-fiction-books-that-expand-our-vision-of-the-world-7e58a868769b
Widać, że powtarza za ludźmi ;).
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta trzecia):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34879
O "Dalekich szlakach" Sniegowa:
https://www.youtube.com/watch?v=ovW2WvMUQtw
I "Przestrzeni Objawienia" Reynoldsa:
https://www.youtube.com/watch?v=-vqlf5C7mXE
Wywiad z T. Kołodziejczakiem z okazji ukazania się komiksu "Historia science fiction":
https://esensja.pl/komiks/wywiady/tekst.html?id=34917
Recenzja komiksu "Historia science fiction", który stworzyli Xavier Dollo i Djibril Morissette-Phan:
https://www.fahrenheit.net.pl/komiks/recenzja-historia-science-fiction-xavier-dollo-djibril-morissette-phan/
Za Drixen, z Kanału Fantastycznego, T. Kołodziejczak o czołowych komiksowych adaptacjach powieści SF:
https://www.youtube.com/watch?v=4nfJA3pHMK8
Drix informuje o planowanym wznowieniu "Dnia tryfidów":
https://katedra.nast.pl/nowosci/33515/Majowy-Wehikul/
Bywała na forum mowa o utworach - dopiero u nas odkrywanego - Johna Brunnera. Dorzucę info o jeszcze dwóch jego powieściach, które po polsku wyszły - bagatelka - ponad 8 lat temu:
https://katedra.nast.pl/artykul/7229/Brunner-John-Ślepe-stado/
https://katedra.nast.pl/artykul/7120/Brunner-John-Na-fali-szoku/
Kołodziejczak, na Kanale Fantastycznym, o tym, dlaczego lubimy czytać SF (za Drixem):
https://www.youtube.com/watch?v=w89j9ZwvUOs
Niedługa recenzja powieści "Czarna chmura" Freda Hoyle'a:
https://katedra.nast.pl/artykul/8471/Hoyle-Fred-Czarna-chmura/
I dwie, jeszcze krótsze, antologii "Far Horizons" ("Dalekie horyzonty"), którą sobie właśnie odświeżam:
http://edition.cnn.com/books/reviews/9906/30/Far.Horizons/
https://www.publishersweekly.com/9780380976300
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta czwarta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34976
I recenzje powieści "Rama II":
https://naekranie.pl/recenzje/rama-ii-recenzja-ksiazka-arthur-c-clarke-gentry-lee-rebis
Oraz "Ogród Ramy" Gentry'ego Lee i Arthura C. Clarke'a:
https://naekranie.pl/recenzje/ogrod-ramy-recenzja-ksiazka-rebis
(Pierwsza z nich za Drixem.)
O klasycznej, a nieznanej, powieści "After 12,000 Years" Stantona Arthura Coblentza:
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=34978
Za Drixem, z Kanału Fantastycznego, Kołodziejczak o Żuławskim (największym, obok Lema, klasyku rodzimej SF*):
https://www.youtube.com/watch?v=iSphmS4NXtQ
* Zachód powinien go w końcu odkryć, jak Lema odkrywa. Geniusz to był.
Taki tekst o prozie (i filozofii) Ballarda;
https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/ballard-supermarksisci-surfaszyzm-transformacja/
Hmmm...
Drix o takiej andersonowej zbiórce informuje ;):
https://www.kickstarter.com/projects/thekja/the-kevin-j-anderson-short-fiction-library
O książce "Przepis na potwora" Kathryn Harkup, traktującej o "Frankensteinie" i jego genezie od strony naukowej:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=35088
Za Drixem. Recenzja "Migotliwej Wstęgi" Reynoldsa:
https://www.youtube.com/watch?v=hdnWOCR7HWs
A ode mnie - recenzja klasycznej powieści postapokaliptycznej (z lat '30!) R.C. Sherriffa "Rękopis Hopkinsa":
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=35097
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta piąta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35081
Taka tam lista polecanek, na której istnienie zwrócił uwagę Drix:
https://www.empik.com/pasje/od-czego-zaczac-przygode-z-sci-fi-najlepsze-ksiazki-science-fiction-dla-mlodziezy,127022,a
Klasyka, b. głośne polskie tytuły niedawnych dekad i... debiutantka. Czyżby o marketing chodziło?
I - też za Drixem - Kołodziejczak, na Kanale Fantastycznym, o opowiadaniach siedmiu mistrzów powieści SF (tj. Cixina Liu, Neila Gaimana, Janusza Zajdla, Arkadija i Borisa Strugackich, Roberta Silverberga, Stanisława Lema, George'a R.R. Martina; w sumie ośmiu wychodzi ;D):
https://www.youtube.com/watch?v=evzR5A_no8s
Skojarzyła mi się rodzima antologia "Siedmiu fantastycznych" po tytule ;).
Przy czym akurat Silverberg jest lepszy w opowiadania, niż w powieści. "Pożeglować do Bizancjum", "Gianni", "Pasażerowie", "Tajemny gość", "Forpoczta imperium", "Łowcy w lesie" - wszystkie lubię. Choć "Łowcy..." nie zdają testu Lema, mogliby być opowieścią ze zwykłego safari w sumie. A "Pasażerowie" to SF bardzo nie-hard.
Drix informuje o przesunięciu na czerwiec premiery wznowienia "Dnia tryfidów":
https://www.facebook.com/story.php?id=100064679737563&story_fbid=859817979517519
https://www.rebis.com.pl/pl/book-dzien-tryfidow-john-wyndham,b50059.html
ps. Fun fact (ode mnie): w CCCP "Dzień..." krążył w anonimowym przekładzie, i ludzie myśleli, że to kawałek Strugackich zatrzymany przez cenzurę.
Taka oto próba zdefiniowania SF:
https://www.youtube.com/watch?v=qNlFJiEnTGA
Redakcja "Nowej Fantastyki" przyznała swoje nagrody:
https://www.fahrenheit.net.pl/aktualnosci/nagroda-nowej-fantastyki/
Kolejna lista SF-owych polecanek (za Drixem):
https://www.swiatksiazki.pl/blog/post/najlepsze-ksiazki-science-fiction/
Znowu klasyka wymieszana z nowościami, co budzi marketingowe podejrzenia.
Za Drixem, z Kanału Fantastycznego, Kołodziejczak o czołowych amerykańskich (ale i u nas wydanych) antologiach SF:
https://www.youtube.com/watch?v=kOxWy5ThqGI
Drix informuje, że Nebule 2023 przyznane:
https://locusmag.com/2024/06/2023-nebula-awards-winners/
Recenzja "Dzieci Czasu" Tchaikowsky'ego, za Drixem:
https://www.youtube.com/watch?v=iljPVxnjYXI
Damien Walter o - b. Trekowatym - cyklu o Kulturze (The Culture) Iaina M. Banksa:
https://www.youtube.com/watch?v=0MOZubzNO6c
Drix pytał mnie na discordzie o w/w cykl - odpisałem:
B. fajne. Klimaty trekowo-obłoczno-strugackie, ale z mrokami godnymi DS9, albo i bardziejszymi ;). Z tym, że tam rządzą AI. Niby komicznawe jak u Lucasa, czy czasem w anime, ale potężne i b. mordercze, jeśli uznają za stosowne. Humanoidy - choć luksusowy komunizm mają - są w sumie tolerowanymi zwierzakami ;).
Pytał też o twórczość Michaela Swanwicka - tu odrzekłem:
Znam od lat utwory tego pana ;). Pisze dziwną, gęstą, acz w sumie b. klasyczną, choć postcyberpunkową, SF. I b. nietypowe nextwave'owe fantasy. IMHO ciekawsze, niż Mieville. Stąd jest to autor raczej dla koneserów, niż pokupny. Ale warto, nawet w ciemno. W SF jeden z ciekawszych obecnej doby. W fantasy z najciekawszych w ogóle chyba. Przy czym minimum niektóre z jego tytułów SF subiektywnie wolę od fantasy. A znajdziesz u niego wszystko - od księżyca działajacego jak maszyna myśląca w stylu horrorowatej hard SF. Przez silverbergowato-aldissowato-martinowate dekadenckie planety u progu kataklizmu. Po fantasy z AI-smokami, okradaniem luksusowych butików, magią a la Paracelsus na uniwerku i elfami korpo-sukinsynami w limuzynach. Zaczynał natomiast jako b. klasyczny cyberpunkowiec, współautorząc ;) z Gibsonem.
Przy czym zacząć Swanwicka możesz od ekranizacji tego opowiadania:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Very_Pulse_of_the_Machine
Wy też, jeśli chcecie, potraktujcie to jako polecanki :).
ps. Drix dodaje, że Swanwick więcej razy był w LOVE DEATH + ROBOTS ekranizowany:
https://lovedeathrobots.fandom.com/wiki/Ice_Age
ps. 2. Też za Drixem. Recenzje klasyki wydanej:
https://naekranie.pl/recenzje/pylek-w-oku-boga-recenzja-ksiazki
I wznowionej przez Vespera:
https://naekranie.pl/recenzje/w-dol-do-ziemi-recenzja-ksiazki
Oraz zapowiedź kolejnego wznowienia:
https://naekranie.pl/aktualnosci/nadchodzi-druga-odslona-trylogii-ryfterow-petera-wattsa-1720440217
Recenzja "W Perseuszu" Sniegowa, za Drixem:
https://www.youtube.com/watch?v=TIa65M7-8m0
Przyznano Nagrody im. Kurda Laßwitza za rok 2023:
https://esensja.pl/ksiazka/wiesci/tekst.html?id=35395
Ken MacLeod u Damiena Waltera o banksowym cyklu o Kulturze:
https://www.youtube.com/watch?v=jgyC7qs09K4
Za Drixem. Nowościo-zapowiedzi ;) wydawnicze od Rebisu:
https://www.facebook.com/story.php?id=100064679737563&story_fbid=912824040883579
I Vespera:
https://www.facebook.com/story.php?id=100063717827283&story_fbid=1030661315734453
Do tych pierwszych jeszcze taką dorzucę:
https://www.facebook.com/story.php?id=100064679737563&story_fbid=910828101083173
I jeszcze... O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta szósta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35436
Ledwo wspominany Ken MacLeod skończył 70 lat:
https://www.fahrenheit.net.pl/aktualnosci/70-urodziny-kennetha-macraea-macleoda/
Drix zawiadamia, że szykuje się książkowe wydanie "Enemy Mine" Longyeara:
https://www.facebook.com/story.php?id=100063717827283&story_fbid=1036336818500236
Oraz audycja Kanału Fantastycznego o starzeniu się SF:
https://www.youtube.com/watch?v=42NF5Midjv8
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta siódma):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35467
"Żelazny sen" naszego Spinrada wyszedł w końcu po polsku. Fragment na zachętę:
https://katedra.nast.pl/artykul/8525/Spinrad-Norman-Zelazny-sen/
I takie tam wyliczanki wizjonerów/klasyków SF:
https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/oni-znali-przyszlosc-niesamowite-jak-wiele-sie-sprawdzilo/2l0fdqy
https://nowaostroleka.pl/klasyka-science-fiction-podroz-w-glab-literackiego-wszechswiata_vkez.a
Recenzja drugiego tomu opowieści o Murderbocie Marthy Wells ("Protokół buntu" / "Strategia wyjścia"):
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=35501
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta ósma):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35546
Za Drixem. Niedawny wywiad z Alastairem Reynoldsem:
https://www.youtube.com/watch?v=hdAPxr8TzkQ
Jak Drix zawiadamia, wydawnictwo Vesper zapowiedziało polskie wydanie niedokończonej (a raczej dokończonej po śmierci autora, przez J. Pattersona) powieści M. Crichtona - "Eruption":
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1056181359849115&id=100063717827283
MarcinK/Marciosss dzięki się wrażeniami z lektury powieści:
"Lagrange. Listy z Ziemi"
Nie przemówiło do mnie.
Rdzeń historii jak u Clarka, z sosem pewnego chaosu Wattsa (który też do mnie nie przemawia ;) ). Bohaterowie papierowi. Tajemnica trochę dla samej tajemnicy. Jakieś odniesienia do tego co się dzieje na Ziemi bez większego wpływu na historię.
Niektóre fragmenty wyglądają jak pisane przez chatgtp, gdzie indziej jest dosłowna zrzynka słowo w słowo z serialowego Last of Us ;)
i to jeszcze jakąś nagrodę dostało.
I "Projekt Hail Mary"
Marsjanin był świetny. Film obejrzałem w pierwszym tygodniu studiów, książkę przeczytałem kilka lat później.
Artemis był ok, ale już trochę za bardzo McGayverowo wyszedł.
Tutaj niestety autor poszedł na całość. Ogólnie jest dobrze, mamy ciekawą koncepcje na różne obce formy życia. Fajnie pokazana wizja pierwszego kontaktu. Problemem że główny bohater to już człowiek orkiestra i wszystko jakoś za łatwo mu idzie.
No i ta współpraca międzynarodowa jest strasznie naiwna. W Marsjaninie Chiny zgodziły się pomóc, majac w tym swój interes. A tutaj? Żadne państwo nie kwestionuje zasadności działań? Realności zagrożenia? Z uśmiechem zabudowują całą Saharę (ekh ekh neokolonialzim), albo wystrzeliwują atomówki.
W szczególności ostatnie lata (ale też kryzys z 2008) pokazały że osoby na najwyższych szczeblach są mocno niedojrzałe, i trudno o kooperację.
Drix zwraca naszą uwagę na - niewydany w Polsce do końca - cykl Sun Eater pióra Christophera Ruocchio:
https://www.youtube.com/watch?v=fQGXPNPcFKI
Jeszcze dwie listy SF-owych polecanek.
Hard:
https://www.technologyreview.com/2011/06/06/194267/the-best-hard-science-fiction-books-of-all-time/
I w ogóle:
https://forbiddenplanet.com/log/50-sf-books-you-must-read/ (https://web.archive.org/web/20170122085059/https://forbiddenplanet.com/log/50-sf-books-you-must-read/)
ps. Dodam, że - z zawartości w/w list - cztery tytuły (w tym dwa absolutne klasyki) od lat na sprowadzenie do Polski czekają:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Female_Man
https://en.wikipedia.org/wiki/Timescape
https://en.wikipedia.org/wiki/Rainbows_End_(Vinge_novel)
https://en.wikipedia.org/wiki/Incandescence_(novel)
Drix wspomniał, że polecono mu dziś tego zacnego osobnika:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jon_Courtenay_Grimwood
I pytał, czy znam.
Poleciłem poniższy cykl. Dość ciekawa wizja świata. Ottomanofuturyzm, można rzec.
https://en.wikipedia.org/wiki/Arabesk_trilogy
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część dwudziesta dziewiąta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35635
Pochwała powieści "Eon" śp. Grega Beara:
https://www.youtube.com/watch?v=s954oHI7yQA
Drix przypomina o "Niezwyciężonym" ze starwardowymi obrazkami:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1077909601007134&id=100063643115007
Oraz informuje, ze nadciąga dodruk zbioru "Wędrująca Ziemia" Cixina Liu, jak też dopiska Liu uczynionego, czyli "Odzyskania czasu" Baoshu:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=958217123010937&id=100064679737563
Za Drixem, który uznaje rzecz za przykład złego marketingu:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1070577705070836&id=100063558491722
Drix twierdzi, że Sobota zapowiada się ciekawie (za sprawą zapowiedzi następnego kołodziejczakowego podcastu z Kanału Fantastycznego):
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122185815644196979&id=61555909377231
A ja zastanawiam się jakie tytuły trafią na listę...
Za Drixem, z Kanału Fantastycznego, Kolodziejczak o powieściach pierwszokontaktowych:
https://www.youtube.com/watch?v=LeL9vkX9xEM
Zasadnicza lista wygląda tak:
Vinge "Otchłań na niebie"
Petecki "Kogga z czarnego słońca"
Clarke "Spotkanie z Ramą"
Bradbury "Kroniki marsjańskie"
Watts "Ślepowidzenie"
Lem "Fiasko"
Niven & Pournelle "Pyłek w oku Boga"
ps. Drixa zaciekawiła wspomniana pobocznie powieść*:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4913511/ogien-nad-otchlania
Aż jej taką recenzję wygrzebał:
https://www.youtube.com/watch?v=ndL_eC_f2Fc
* Z poniższym cyklem mu się kojarząc:
https://lubimyczytac.pl/cykl/1273/odyseja-czasu
Pytany o opinię, odpowiem tak... Fajna, z ciekawą, acz empirycznie niepotwierdzoną, wizją Wszechświata. Literacko poziom Brinów i Nivenów, konceptualnie - zbliżony.
Mówiąc inaczej: lepiej pomyślane, niż napisane. Stylistycznie to typowa space opera z pewną mentalną antropomorfizacją Obcych.
Nie znaczy to jednak, że nie lubimy typowych space oper, czyż nie? ;) (Gdy o nich mowa... Paradoksalnie fikcyjna fizyka vinge'owa kojarzy mi się z weberową.)
Drix napisał: w Świecie Książki promocja -22% na fantastykę:
https://www.swiatksiazki.pl/promocja-specjalna
brzmi jak plan:
https://www.swiatksiazki.pl/ogien-nad-otchlania-6727332-ksiazka.html
https://www.swiatksiazki.pl/gateway-brama-do-gwiazd-za-blekitnym-horyzontem-zdarzen-7124131-ksiazka.html
O Big Trio anglojęzycznej SF Złotego Wieku, i jego (wybranych) utworach:
https://www.youtube.com/watch?v=tVvanhN6skc
Tymczasem Drix informuje o dużej promocji Księgarni Esef:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1003482461579732&id=100057539615803
Recenzja książki SF "Jak wysoko zajdziemy w ciemnościach", której autorem jest Sequoia Nagamatsu:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-jak-wysoko-zajdziemy-w-ciemnosciach-sequoia-nagamatsu/
Za Drixem. Taka tam lista SFowych polecanek dla początkujących:
https://www.youtube.com/watch?v=ZvNDN5MNM0o
A na niej:
Dick "Płyńcie łzy moje, rzekł policjant" i "Ubik"
Weir "Project Hail Mary"
Dennis E. Taylor "Nasze imię Legion, nasze imię Bob"
Corey (Abraham i Franck) cykl Ekspansja
Blake Crouch "Mroczna materia"
Simmons "Hyperion"
Adams "Autostopem przez Galaktykę"
Wells "Wehikuł czasu"
Card "Gra Endera"
Margaret Atwood o swoich - równie wielkich - poprzednikach na polu socjologicznej SF - Le Guin:
https://www.nybooks.com/articles/2002/09/26/the-queen-of-quinkdom/ (https://archive.ph/5MMi3)
https://www.theguardian.com/books/2018/jan/24/ursula-k-le-guin-margaret-atwood-tribute
I Orwellu:
https://www.theguardian.com/books/2013/jan/18/my-hero-george-orwell-atwood
Ktoś postanowił wszystkich zdobywców i nominatów do Hugo przeczytać, a co z tego wyszło - widać poniżej:
https://smorgasbook.blogspot.com/2016/04/the-hugo-nominees.html
Tymczasem Drix informuje o promocji na książki z rebisowej serii Wehikuł Czasu:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=980599670772682&id=100064679737563
Recenzja antologii SF "Strangest of All" (wśród autorów Nordley, Landis, Benford, Watts):
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-antologia-strangest-of-all-julie-novakova/
I jeszcze taka top-lista powieści SF:
https://www.youtube.com/watch?v=vUaNWsddImg
I kolejna, godna miana reklamy Audioteki (ta ostatnia za Drixem):
https://www.youtube.com/watch?v=aKw0cx8G0us
Sprzed lat paru... Cetnarowski o koleżance i kolegach po fachu, można rzec:
https://lubimyczytac.pl/publicystyka/13029/autorzy-hard-sf-architekci-nieistniejacych-krain
Przy czym przyznam, że - tradycyjnie - niezbyt mi się podoba programowe przechodzenie od prób futurologii do wordbuildingu ;), i równanie nawet najbardziej przemyślanej New Weird fantasy z SF.
Agnieszka U. poleca - wspominaną już - powieść "The Terraformers" Annalee Newitz.
https://reactormag.com/excerpts-the-terraformers-by-annalee-newitz/
https://reactormag.com/book-review-annalee-newitz-the-terraformers/
Dodam wypowiedź autorki omawiającą podstawy naukowe w/w:
https://www.newscientist.com/article/mg25734221-200-how-a-planet-became-a-character-in-my-new-novel/
Drix, tymczasem, przypomina co Newitz już u nas wydano:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5088574/cztery-zaginione-miasta
ps. Chyba po "The Terraformers" sięgnę, ale ze streszczeń wychodzi mi, że już na starcie będę odczuwał pewną ambiwalencję. Pomysły hard SF i rozszerzanie granic empatii wydają mi się fascynujące, ale zarazem rzecz nie zdaje mojego testu "Imperializmu na Marsie", jak go zwę po pewnym ukąszonym heglowsko młodzieńczym tekście Lema:
https://forum.gazeta.pl/forum/w,13,7277872,7277872,Imperializm_na_Marsie.html
Który to tekst - gdy go ze stalinowskiej retoryki oskrobać - trafnie pokazuje absurdalność rzutowania w przyszłość rozwiązań z przeszłości, które gdy - jak to tenże sam Lem w późniejszych tekstach zwał - poddane elefantiazie, idą w kierunku mimowolnej, a nieprzyjemnej, groteski. Korpokracja, niewolnictwo - ten sam zarzut, co w stosunku do Dukaja (przez którego zacząłem w/w test stosować). Do tego - jeśli streszczenia nie kłamią -;przez stulecia stagnacja technologiczna w sumie. (Czyli ten sam absurd, co w trzecim sezonie DISCO, albo i większy.) Niemniej, jak wspomniałem, i zachęcające plusy widzę.
Drix informuje, że w sobotę T. Kołodziejczak omówi dorobek W.J. Williamsa:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122193009134196979&id=61555909377231
Williams... sporo pisał. "Okablowani' i 'Ryk tornada" - klasyczny cyberpunk. "Stacja aniołów" - postcyberpunkowa space opera z pogranicza hard SF. "Aristoi" - świetny; coś jak "Diuna" albo "Trudno być bogiem" na postcyberpunkowo. Dukaj w "Perfekcyjnej niedoskonałości" też stąd czerpał. "Metropolita" i "Miasto w ogniu" - fantasy typu New Weird - świat pod kopułą potęgującą feng shui, tak w skrócie. Technologia +/- współczesna + magia polegająca na kontroli Plazmy, czyli skumulowanej energii feng shui. Polityka, biurokracja, rewolucja. "Szlak przeznaczenia" - jedna z lepszych powieści SW,. Do tego Upadek imperium strachu - zasadniczo weberowska military SF, ale z naciskiem na psychologię i worldbuilding (a ten ostatni: wymieszaj Asimova, SW i... Jane Austen). No i "Klejnoty koronne" - klimaty podobne, ale niemilitarne i na wesoło. Boh. gł. jest gentlemanem włamywaczem z kręgów celebryckich i czarną owcą arystokratycznej rodziny. Trochę się kojarzy cykl o Milesie Vorkosiganie, ale nie sam Miles.
Za Drixem. Kołodziejczak, na Kanale Fantastycznym, o W.J. Williamsie:
https://www.youtube.com/watch?v=Dt2HS2BeeG0
I o niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=35827
Znowu za Drixem. Tak się będzie prezentować okładka obecnego wydania "Wiosny Helikonii":
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1122127019921215&id=100063717827283
Też za Drixem. PFFN o dubajskim konkursie na opowiadanie SF, i roli fantastyki naukowej:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=923658136532381&id=100066646091836
I - jw. - o tym, jak długo czytać serie fantastyczne:
https://www.youtube.com/watch?v=JAxOfia9MR4
Drix podzielił się informacją, że ukazało się wznowienie powieści "Dzieci czasu" Tchaikovsky'ego:
https://naekranie.pl/aktualnosci/dzieci-czasu-powiesc-sf-adrian-tchaikovsky-premiera-1732695283
xetnoinu, tymczasem, w klimaty solarpunkowe wsiąkł:
https://www.youtube.com/watch?v=LURWwvivrw4
https://solarpunk.pl/
https://www.youtube.com/watch?v=kCBkB8Fes5c
Dave Cullen chwali się, że wydał swoją pierwszą książkę - "Deus V Machina":
https://www.youtube.com/watch?v=a4RpPpD_OXo
https://www.youtube.com/watch?v=oE5Sq-hO4O4
https://www.amazon.com/Deus-Machina-Cody-Stockton-Mystery/dp/1399995782
https://www.amazon.com/dp/B0DNKMSD96
Za Drixem. Recenzja powieści "Wspomnij Phlebasa", wchodzącej w skład cyklu o Kulturze Banksa:
https://www.youtube.com/watch?v=UkpgE3hnXZM
Kilka kryminałów SF w roli polecanki:
https://reactormag.com/five-sf-murder-mysteries-set-in-space/
Za Drixem, z Kanału Fantastycznego. Podsumowanie mijającego roku od strony literackiej:
https://www.youtube.com/watch?v=C4VTCP6ka9k
Polecanki SF od Damiena Waltera:
https://www.youtube.com/watch?v=d1RR4A-k8Nc
Lista obejmuje tytuły:
"Lake of Darkness" Adam Roberts
"The Running Man" Bachman/King
"Postmodern Science Fiction" Elena Gomel
"There Is No Antimemetics Division" qntm
"Frankenstein" Mary Shelley
"Ėiruna" Brendan Myers
"Fanged Noumena" Nick Land
"Another Now" Yanis Varoufakis
"We" Yevgeny Zamyatin
"The Electric State" Simon Stålenhag
Z czego jeden z tytułów jest dostępną również online historią ze świata SCP:
https://www.amazon.pl/There-No-Antimemetics-Division-qntm/dp/B0915M7T61
https://scp-wiki.wikidot.com/antimemetics-division-hub
Która doczekała się także takiej oto adaptacji:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLm3ywOKVBeAp1CmOhpsfueY2U5cLN84wN
Oraz częściowego przekładu na polski:
http://scp-pl.wikidot.com/antimemetics-division-hub
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta pierwsza):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=36018
Przyznano niemieckie nagrody SF (DSFP), co ciekawe za rok 2023:
https://esensja.pl/ksiazka/wiesci/tekst.html?id=36026
5 historii, w których Obcy rządzą ludźmi:
https://reactormag.com/five-stories-about-aliens-attempting-to-govern-humans/
A za Drixem o powieści "Dzieci czasu" Adriana Tchaikovsky'ego:
https://www.youtube.com/watch?v=idz6Ly_4-Co
O pięciu powieściach SF osadzonych w nietypowych (dla nas) środowiskach, które życie bohaterów determinują:
https://reactormag.com/five-sf-novels-that-dabble-in-environmental-determinism/
Za Drixem. O "Kwiatach dla Algernona":
https://www.youtube.com/watch?v=5Y__IZyEUbk
Ogłoszono tegoroczne nominacje do Philip K. Dick Award:
https://reactormag.com/here-are-the-nominees-for-the-2025-philip-k-dick-award/
Za Drixem, o książkach SF, które mogłyby w końcu na nasz rynek trafić:
https://www.youtube.com/watch?v=W1uhA5p76V8
Ja, tymczasem, chciałbym odnotować, że John C. Wright, pisarz kontrowersyjny, ale niewątpliwie zdolny, umieścił w Sieci swoją trylogię The Golden Age:
https://scifiwright.com/samples/fic/golden-age-trilogy/the-golden-age/
https://scifiwright.com/samples/fic/golden-age-trilogy/the-phoenix-exultant/
https://scifiwright.com/samples/fic/golden-age-trilogy/the-golden-transcendence/
I opowiadania "Queen of the Tyrant Lizards":
https://scifiwright.com/2022/04/queen-of-the-tyrant-lizards-by-john-c-wright/
Oraz "Second Contact":
http://scifiwright.com/samples/fic/second-contact/
Jak też "Loyal to the Destroyers":
https://scifiwright.com/samples/fic/loyal-to-the-destroyers/
A do tego taką (se) top-listę dorzucić:
https://www.youtube.com/watch?v=QIxILaGzbYg
I jeszcze jedną:
https://www.youtube.com/watch?v=2T6MuLK-_nY
Utwory SF&F bazujące na wierze w ludzi:
https://reactormag.com/five-hopeful-sff-stories-about-believing-in-humanity/
I kolejne - z Afryki rodem:
https://reactormag.com/the-best-african-speculative-short-fiction-stories-of-2024/
A z innej beczki... Recenzje w/w trylogii The Golden Age Johna C. Wrighta:
https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/john-c-wright/the-golden-age-2/
https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/john-c-wright/the-phoenix-exultant/
https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/john-c-wright/the-golden-transcendence/
http://www.bewilderingstories.com/issue110/john_wright_rev.html
Za Drixem. O Francesco Verso i jego projekcie Future Fiction:
https://www.youtube.com/watch?v=9c0HNjn-1Z0
Spaceoperowe opowiadanie "Bravado" pióra Carrie Vaughn:
https://reactormag.com/bravado-carrie-vaughn/
Za Drixem. KsiążkoweBajdurzenie podsumowuje swoje SF-owe lektury ze stycznia:
https://www.youtube.com/watch?v=0ZjQKahQI-U
ps. Krzysztof Kietzman tak rzecz skomentował:
Ładny bardzo styczeń.
Mój:
BATMAN. KNIGHTFALL T1. PROLOG
BATMAN. KNIGHTFALL T2. UPADEK MROCZNEGO RYCERZA
ANNA KAŃTOCH - CZELUŚĆ
SZCZEPAN TWARDOCH - POWIEDZMY, ŻE PIONTEK
NAGRODA IM. JANUSZA A. ZAJDLA 2024 - ANTOLOGIA
JÓZEF IGNACY KRASZEWSKI - STARA BAŚŃ
MAŁGORZATA ŁOMNICKA - REPORTAŻE O PRYWATNYCH KSIĘGOZBIORACH. DOMOWE BIBLIOTEKI
WOJCIECH ORLIŃSKI - LEM. ŻYCIE NIE Z TEJ ZIEMI
STEPHEN KING - ROK WILKOŁAKA
EDGAR RICE BURROUGHS - BOGOWIE MARSA
ALICJA BARTNICKA - POSTAĆ CZARODZIEJA W LITERATURZE FANTASY
NOWA FANTASTYKA 11/2024
NOWA FANTASTYKA 12/2024
Wymiana zdań wychodząca od krzysztofowej listy z poprzedniego posta:
Q__
Jestem ciekaw jak oceniasz z perspektywy lat "Starą baśń", i "Knightfall"...
I jak Ci Burroughs podchodzi...
Krzysztof Kietzman
Szczerze mówiąć, Starą Baśń czytałem pierwszy raz. Nie pamiętam, żebym miał jako lekturę. To nie była planowa lektura - dostałem w paczce świątecznej od Świata Książki w prezencie, to przeczytałem :). Zadziwiająco świeża książka, jak na tamte czasy wręcz protofantasy.
Burroughsa akurat przekładał mój znajomy Darek Stańczyk, to zgarnąłem w saloniku. Ogólnie to jest to ramotka, ale ma swój urok.
Knightfall to bardzo wazna historia, dawniej od kolegi czytałem to, co wydało TM Semic, teraz nadrabiam całość, ogólnie jest porządne.
No i chcę całą potem przeczytać Ziemię Niczyją z Batmana, więc sporo przede mną.
Taka top-lista powieści SF, za Drixem:
https://www.youtube.com/watch?v=ceL9C4GzyDc
A ode mnie opowiadanie "Not Alone" Pat Murphy:
https://reactormag.com/not-alone-pat-murphy/
I lista historii o koloniach kosmicznych:
https://reactormag.com/taming-the-high-frontier-five-works-featuring-space-colonies/
Drix informuje, że szykuje się wznowienie b. Trekowej z ducha powieści "Enemy Mine" Longyeara:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122192113436105501&id=61553165057684
Krzysztof Kietzman, natomiast, zwraca naszą uwagę na pracę ",,Jutro". SF jako sposób myślenia", której autorem jest Piotr Gorliński-Kucik:
https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/view/PN.4212/306/202
Recenzja powieści "...i ujrzeli człowieka" Michaela Moorcocka:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=36164
Daniel Tessier przepisuje historię mitycznej gorgony Meduzy na SF-owo w opowiadaniu "The Gorgon":
https://vocal.media/fiction/the-gorgon-fbm680v9v
A to lista historii o posiadaniu Ziemi na własność:
https://reactormag.com/five-sf-stories-about-owning-the-entire-earth/
Audio-wersje klasyków:
- Lema
https://www.youtube.com/watch?v=CPPHlrsetSk
https://www.youtube.com/watch?v=zOaQ8Uo0Q90
https://www.youtube.com/watch?v=UjhaMn5xtcY
https://www.youtube.com/watch?v=bl6OxXsWyIg
https://www.youtube.com/watch?v=XT2cDBvY46E
https://www.youtube.com/watch?v=h67VmWBZe6Y
- Clarke'a
https://www.youtube.com/watch?v=r0TLx9iqOtQ
https://www.youtube.com/watch?v=cv2jqTpGqFA
- Fiałkowskiego
https://www.youtube.com/watch?v=bPJ_WDuHI6U
https://www.youtube.com/watch?v=a06esnlxZig
https://www.youtube.com/watch?v=gjit9ON1Bks
https://www.youtube.com/watch?v=YUZnNVu6U28
https://www.youtube.com/watch?v=4M03NqLuCts
https://www.youtube.com/watch?v=nvN96BtegoQ
https://www.youtube.com/watch?v=VHpf6iOO_lk
https://www.youtube.com/watch?v=keZDcsMC8-8
https://www.youtube.com/watch?v=7-W0QoW4LtQ
https://www.youtube.com/watch?v=1ISBR6HfO8M
https://www.youtube.com/watch?v=5h6nE7JT9GQ
- Zelazny'ego
https://www.youtube.com/watch?v=NmqR02j52wU
Żwikiewicz i Żelkowski o "Non stop" Aldissa:
https://www.youtube.com/watch?v=xqLsadcP5tc
A to kolejna recenzja "Dnia tryfidów" Wyndhama:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=36195
I jeszcze tekst o Dziedzictwie Heorotu, tercetu Niven, Pournelle, Barnes:
https://reactormag.com/here-there-be-monsters-the-legacy-of-heorot-by-larry-niven-jerry-pournelle-and-steven-barnes/
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta druga):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=36203
Drix informuje o nadciągającym wznowieniu "Anihilacji" VanderMeera:
https://naekranie.pl/aktualnosci/anihilacja-zapowiedz-new-weird-jeff-vanermeer-1740384572
Przy czym w/w powieść kojarzy się Drixowi ze Strugackimi i z:
https://en.wikipedia.org/wiki/Monsters_(2010_film)
A ode mnie - pięć przyszłości bez USA:
https://reactormag.com/five-futures-where-the-us-ended-not-with-a-bang-but-a-whimper/
Gociek o twórczości Alfreda Bestera:
https://www.youtube.com/watch?v=YGWlF72yADE
Oraz o powieściach "Luna to surowa pani" Heinleina:
https://www.youtube.com/watch?v=dMWKV2jWd2o
"Księga czaszek" Silverberga:
https://www.youtube.com/watch?v=vcXceL3ffmw
I "Gra Endera" Carda:
https://www.youtube.com/watch?v=8lTsXkpmsgE
To zaś recenzje powieści "The Fourth Consort" Edwarda Ashtona:
https://reactormag.com/book-review-the-fourth-consort-by-edward-ashton/
I "Absolution" VanderMeera:
https://reactormag.com/book-review-absolution-by-jeff-vandermeer/
Refleksje o powieści "Martians, Go Home" Fredrica Browna:
https://reactormag.com/unwelcome-visitors-martians-go-home-by-fredric-brown/
I starsze teksty o powieściach "Spacehounds of IPC" "Doca" Smitha:
https://reactormag.com/touring-the-solar-system-spacehounds-of-ipc-by-e-e-doc-smith/
Oraz "The Smoke Ring" Nivena:
https://reactormag.com/further-adventures-in-free-fall-the-smoke-ring-by-larry-niven/
Za Drixem. Słów kilka o powieści "The Ministry for the Future" Robinsona:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1000439762187551&id=100066646091836
Ogłoszono nominacje do Nebuli za rok 2024 (na liście piąty sezon LD!):
https://reactormag.com/nebula-awards-finalists-2024/
A to refleksje o narracyjnych eksperymentach w literaturze SF:
https://reactormag.com/tell-me-a-differently-shaped-story-sff-that-plays-with-form/
Nadto... Chciałbym zwrócić Waszą uwagę na ciekawą powieść SF wartą wydania (w końcu) i u nas - "A Door into Ocean" Joan Slonczewski:
https://en.wikipedia.org/wiki/A_Door_into_Ocean
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta trzecia):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=36301
Drix - tymczasem - zwraca uwagę, że NaEkranie odnotowało SF-owy ranking "Esquire":
https://naekranie.pl/aktualnosci/ksiazki-science-fiction-ranking-najlepsze-diuna-polak-1741789247
O powieściach "Missing Man" Katherine MacLean:
https://reactormag.com/adventures-in-an-alternate-new-york-city-missing-man-by-katherine-maclean/
I "Murder by Memory" Olivii Waite:
https://reactormag.com/book-review-murder-by-memory-by-olivia-waite/
Opowiadanie "After the Invasion of the Bug-Eyed Aliens" Rachel Swirsky:
https://reactormag.com/after-the-invasion-of-the-bug-eyed-aliens-rachel-swirsky/
Ogłoszono też nominacje do pierwszej edycji The Climate Fiction Prize:
https://reactormag.com/climate-fiction-prize-shortlist/
Drix informuje, że nadciąga wznowienie "Najazdu z przeszłości" Hogana:
https://naekranie.pl/aktualnosci/najazd-z-przeszlosci-science-fiction-wehikul-czasu-zapowiedz-1742892337
A ode mnie... Historie o temporalnych kłopotach:
https://reactormag.com/five-stories-exploring-the-pitfalls-of-time-travel/
Historie SF o Obcych udających ludzi:
https://reactormag.com/five-sf-stories-about-aliens-posing-as-humans/
I recenzje książki "Transmentation | Transience", której autorem jest Darkly Lem (czyli Josh Eure, Craig Lincoln, Ben Murphy, Cadwell Turnbull, i M. Darusha Wehm)*:
https://www.publishersweekly.com/9798212185998
https://reactormag.com/book-review-transmentation-transience-by-darkly-lem/
* Dick przewidział? ;) Lem zbiorowy:
https://www.darklylem.com/
https://www.goodreads.com/author/show/30660656.Darkly_Lem
Odnotujmy też, że Nicola Griffith została nowym Grand Masterem SFWA:
https://nebulas.sfwa.org/41st-grand-master-nicola-griffith/
Opowiadanie "The Girl That My Mother Is Leaving Me For" Camerona Reeda:
https://reactormag.com/the-girl-that-my-mother-is-leaving-me-for-cameron-reed/
I wywiad tymże autorem:
https://reactormag.com/an-interview-with-cameron-reed-author-of-the-fortunate-fall/
A nadto recenzja powieści "rekt" Alexa Gonzaleza:
https://reactormag.com/book-review-rekt-by-alex-gonzalez/
Za Drixem. Powieści o ludziach istniejących w wielu kopiach - polecanki:
https://www.youtube.com/watch?v=F7f2fH09OMU
Jw. - pochwała Bobiverse:
https://www.youtube.com/watch?v=00G-keEVBRE
Damien Walter o powieści "My" Zamiatina:
https://www.youtube.com/watch?v=gZHF0dP5_GI
Rozważania o tym, czy SF pomaga przygotować się nam na przyszłość...
https://reactormag.com/beyond-the-torment-nexus-how-does-science-fiction-help-us-prepare-for-the-future/
Trochę zapowiedzi SF na bieżący miesiąc:
https://reactormag.com/new-science-fiction-books-april-2025/
Drix zwraca uwagę, że MAG wraca do wydawania Alastaira Reynoldsa:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1104973948338891&id=100064788878026
Recenzje trzech pierwszych tomów cyklu Ogień ludzkości pióra Michaela Cobley'a:
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=6588
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=6724
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=6904
Refleksje o "Rzeźni numer pięć" Vonneguta:
https://reactormag.com/so-it-goes-slaughterhouse-five-by-kurt-vonnegut-jr/
Recenzja powieści "Luminous" Silvii Park:
https://reactormag.com/book-review-luminous-by-silvia-park/
I opowiadanie "Liberation" Tade'a Thompsona:
https://reactormag.com/liberation-tade-thompson/
we are waiting napisał:
Czytam "Messengers from the dead" Adama Troya Castro w oryginale-jest to pierwszy tom serii o Andrei Cort
Rzecz opowiada o śledztwie w sprawie dwóch morderstw dokonanych w sztucznym ekosystemie stworzonym przez sztuczne inteligencje
lokacja SI składa się z toksycznej atmosfery i oceanów oraz zniewolonej reprezentacji ludzkości powyżej no i miejsca na nie
występują też obcy -najwięcej jest o Brachiatorach zamieszkałych tamże które nawet przy całkiem komfortowych warunkach jeśli chodzi o żywność wciąż toczą wojny co rodzi pytanie czy wojny to tylko kwestia zasobów czy naturalna cecha istoty rozwiniętej( no w miarę)
Brachiatory uważają ludzi za duchy ,chyba że przejdą długą i ciężką inicjację w wyniku której stają się pół duchami
Z innych ciekawych aspektów istnieje też tam technologia łączenia świadomości dwóch ludzi ,co powoduje problemy związane zwracaniem się do takich ludzi i może to rodzić problemy z traktowaniem prawnym(niektóre rządy ludzkie wręcz zakazały tego typu operacji)
występuje Federacja Homo Sapiens ale jest to twór dosyć luźny co to nawet ludobójstwa i wojny wszelakie wewnętrzne toleruje
co zrozumiałe powoduje to narzekania
Ciekawy autor, dodam, a u nas praktycznie nieznany. Pamiętam tylko "Żałobny taniec marionetek" z "NF"...( Taką dość staroszkolną Obcologię ;) gdzieś z pogranicza Silverberga i Vance'a...)
Tymczasem Drix zwraca uwagę na zapowiedzi klasyki SF od Rebisu:
https://katedra.nast.pl/nowosci/34569/Zapowiedziano-kolejne-tytuly-z-serii-Wehikul-Czasu/
I jeszcze - ode mnie - recenzja powieści "Ministerstwo czasu" Kaliane Bradley:
https://esensja.pl/ksiazka/recenzje/tekst.html?id=36447
Historie SF z niespodziewanymi supermocarstwami:
https://reactormag.com/five-sff-works-about-unlikely-global-superpowers/
Rozważania o kulturze i kolonializmie w SF:
https://reactormag.com/teatime-in-space-culture-and-colonialism-in-sff/
Oraz recenzja powieści "The Sea Eternal" z cyklu o kosmicznej Kleopatrze (aut. Emery Robin):
https://reactormag.com/book-review-the-sea-eternal-by-emery-robin/
(To chyba coś dla ceniących Ulyssesa 31.)
Recenzja "Anihilacji" Jeffa VanderMeera:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/o-ksiazkach/fantastyka/recenzja-anihilacja-jeff-vandermeer/
Odnotujmy też, że "Time's Agent" Brendy Peynado zdobył nagrodę P.K. Dicka:
https://www.philipkdickaward.org/2025/04/2025-philip-k-dick-award-winner-announced.html
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta czwarta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=36471
Pięć ponurych political fiction:
https://reactormag.com/five-extremely-grumpy-speculative-novels/
Opowiadanie "Human Resources" Adriana Tchaikovsky'ego (osadzone w tym samym świecie, co "Service Model"):
https://reactormag.com/human-resources-adrian-tchaikovsky/
Oramus o powieści "Przyszłość" Naomi Alderman:
https://www.rp.pl/plus-minus/art42218691-przyszlosc-korporacyjny-koniec-swiata (https://archive.ph/0adLn)
Recenzja powieści "Notes From a Regicide" Isaaca Fellmana:
https://reactormag.com/book-review-notes-from-a-regicide-by-isaac-fellman/
I ujawniony fragment powieści "The Potency of Ungovernable Impulses" - z serii Investigations of Mossa and Pleita - Malki Older:
https://reactormag.com/excerpts-the-potency-of-ungovernable-impulses-by-malka-older/
O pięciu opowieściach o ludziach-duplikatach:
https://reactormag.com/five-books-about-duplicating-human-beings/
Za Drixem. O "Najeździe z przeszłości" Hogana:
https://www.youtube.com/watch?v=5Twh4QQOytU
Ogłoszono tegorocznych finalistów Arthur C. Clarke Award:
https://clarkeaward.substack.com/p/announcing-the-shortlist-for-the-ae1
Historie ujmujące temat podróży w czasie od strony biurokratycznej:
https://reactormag.com/five-stories-about-time-travel-and-bureaucracy/
Drix informuje, że nadciąga zbiorcze wznowienie dalszych tomów pohlowego Gateway:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0ZM934Km6k5Ew7KgED7uuSbC6KSSXMq6gaKtLANJHdX61R4DwZBGGrZEj5BxrUZMVl&id=100064788878026
Pięć historii SF o kłopotach na Księżycu:
https://reactormag.com/five-sci-fi-stories-about-things-going-wrong-on-the-moon/
Widać nie znają "Polowania" i "Zerowego rozwiązania" :P.
Drix zawiadamia, że szykuje się wznowienie - IMHO przereklamowanego, ale przecież znanego - "Wróbla" Mary Dorii Russell:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid026amZmBX9cEyUgPofV2Xsgsmni1QKwaUiBCCEdRig3LyYWJFbBbthxk6VrYWyvyQl&id=100063717827283
O powieści(dle) SF "Invaders from Rigel" Fletchera Pratta:
https://reactormag.com/pulp-fiction-at-its-pulpiest-invaders-from-rigel-by-fletcher-pratt/
I jeszcze Oramus o powieści "Mickey7":
http://www.galgut.eu/szesc-razy-zabity/
Drix zwraca naszą uwagę na powieść "The Visitors" Simaka (która nie wyszła w PL):
(https://images-na.ssl-images-amazon.com/images/S/compressed.photo.goodreads.com/books/1567110326i/191003.jpg)
https://www.goodreads.com/book/show/191003.The_Visitors
A ode mnie... fragment powieści "Esperance" Adama Oyebanji:
https://reactormag.com/excerpts-esperance-by-adam-oyebanji/
I taki tekst o Harlanie Ellisonie:
https://lapsuscalami.pl/2013/06/23/urodzony-don-kichot/
Przyznano Nagrody im. Kurda Laßwitza za rok 2024:
https://esensja.pl/ksiazka/wiesci/tekst.html?id=36617
Opowiadanie "Slippernet", aut. Nisi Shawl:
https://reactormag.com/slippernet-nisi-shawl/
Recenzja powieści "Metallic Realms" Lincolna Michela:
https://reactormag.com/book-review-metallic-realms-by-lincoln-michel/
Nebule za rok 2024 przyznane:
https://locusmag.com/2025/06/2024-nebula-awards-winners/
Ogłoszono też nominacje do Ignyte Awards:
https://locusmag.com/2025/06/2025-ignyte-awards-finalists/
A to recenzja powieści "Shroud" Adriana Tchaikovsky'ego:
https://reactormag.com/book-review-shroud-by-adrian-tchaikovsky/
Refleksje o powieści "City on the Moon" Murray'a Leinstera i antologii "Men on the Moon" pod redakcją Donalda A. Wollheima:
https://reactormag.com/exploring-our-nearest-neighbor-in-space/
I pięć opowieści o utknięciu na obcej planecie:
https://reactormag.com/five-stories-about-being-stranded-on-an-alien-planet/
Tymczasem Drix informuje, że zbiorcze wznowienie dalszych tomów pohlowego Gateway już w sprzedaży:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid03YgcTkm6dAHZDvpvBRsCrTFvPFCtbesFywa29KJsiZhHdyevkwMEbSJU88gVQSySl&id=100064788878026
Pięć opowieści SF o występowaniu przeciw konformizmowi:
https://reactormag.com/five-sff-books-about-oddballs-resisting-conformity/
Recenzja powieści "Vanishing World" Sayaki Muraty:
https://reactormag.com/book-review-vanishing-world-by-sayaka-murata/
Taka, dość oczywista (choć gdzie Egan?), lista:
https://lubimyczytac.pl/aktualnosci/21883/nowi-mistrzowie-przyszlosci-10-ksiazek-ktore-zdefiniowaly-nowoczesne-sci-fi
I kolejna - na której brak Lema i Clarke'a zwyczajnie boli:
https://lubimyczytac.pl/aktualnosci/22008/10-ksiazek-o-kosmosie-i-nasa-ktore-warto-przeczytac-przed-lotem-slawosza-uznanskiego
A ta lista polecanek za Drixem:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid0KAuqauPZGtrUnEwAQMTNPBnae1oF32sSGfApUG52cGSDmcHaQyb49NwZN82tu4vkl&id=100066646091836
Pięć historia o ucieknięciu ;) z Ziemi:
https://reactormag.com/backlist-bonanza-5-underrated-books-about-escaping-earth/
I ujawniony fragment powieści "Volatile Memory" Setha Haddona:
https://reactormag.com/excerpts-volatile-memory-by-seth-haddon/
Jeszcze jedna pochwała simakowej "Way Station":
https://atboundarysedge.com/2024/07/27/book-review-way-station-by-clifford-d-simak/
we are waiting zwraca uwagę na:
wywiad z Alenem Steele
w związku z serią Coyotte
https://www.thespacereview.com/article/2102/1
A za Drixem o najpopularnuejszych w Polsce tytułach SF:
https://www.youtube.com/watch?v=p_hXr-KZbIQ
I przegląd laureatów Nebul:
https://www.youtube.com/watch?v=eBWpVZDrlBI
Ogłoszono zdobywców tegorocznych Nagród Locusa:
https://locusmag.com/2025/06/2025-locus-awards-winners/
O powieści "Space Cops: Mindblast" Diane Duane i Petera Morwooda:
https://reactormag.com/crime-in-space-space-cops-mindblast-by-diane-duane-and-peter-morwood/
Opowiadanie "The Sack of Burley Cottage" Richa Larsona:
https://reactormag.com/the-sack-of-burley-cottage-rich-larson/
Pięć opowieści SF bez ludzkich bohaterów:
https://reactormag.com/five-sci-fi-stories-without-human-characters/
Powieść "Annie Bot" zdobyła nagrodę Clarke'a:
https://clarkeaward.substack.com/p/announcing-the-39th-winner-of-the
A za Drixem. Przekrojowo o serii Wehikuł Czasu:
https://www.youtube.com/watch?v=eEmrWfK_dHs
Nadciąga nowe opowiadanie o Murderbocie:
https://reactormag.com/read-a-new-murderbot-story-for-free-right-after-the-season-finale/
Fragment powieści "The Iron Garden Sutra" A. D. Sui:
https://reactormag.com/cover-reveal-and-excerpt-the-iron-garden-sutra-by-a-d-sui/
I pięć opowieści o Obcych pogardzających Ludzkością:
https://reactormag.com/five-books-about-aliens-who-are-fed-up-with-humans/
Opowiadanie - z cyklu o Murderbocie - "Rapport: Friendship, Solidarity, Communion, Empathy" Marthy Wells:
https://reactormag.com/rapport-martha-wells/
Taki ranking powieści SF, za Drixem:
https://naekranie.pl/aktualnosci/najlepsze-ksiazki-science-fiction-xxi-wieku-ranking-marsjanin-projekt-hail-mary-1752148516
Damien Walter o Ayn Rand jako najbardziej znienawidzonej autorce SF:
https://www.youtube.com/watch?v=JKqUUYl5SCY
I pięć epistolarnych opowieści SF:
https://reactormag.com/five-science-fiction-books-told-in-epistolary-style/
O powieściach "Ten Incarnations of Rebellion" Vaishnavi Patel:
https://reactormag.com/book-review-ten-incarnations-of-rebellion-by-vaishnavi-patel/
I "The Crystal Empire" L. Neila Smitha:
https://reactormag.com/alternate-history-alternate-universes-the-crystal-empire-by-l-neil-smith/
Recenzja powieści "The Folded Sky" (z serii White Space) Elizabeth Bear:
https://reactormag.com/book-review-the-folded-sky-by-elizabeth-bear/
Zastanawiam się, dlaczego wciąż nie wydano po polsku "Rogue Moon" Algisa Budrysa? Przecież już nawet w streszczeniu widać nie tylko powiew wybitności, ale i to, że i dziś by się to sprzedało...
https://en.wikipedia.org/wiki/Rogue_Moon
Drix dzieli się nowiną o nadciągających antologiach SF:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=681049838301884&id=100091906216690
5 historii SF z osobistymi urządzeniami do latania:
https://reactormag.com/jumping-jet-packs-five-stories-from-the-golden-age-of-personal-flying-devices/
Opowiadanie "Shorted" Alexa Irvine:
https://reactormag.com/shorted-alex-irvine/
Recenzja powieści Susanny Kwan "Awake in the Floating City":
https://reactormag.com/book-review-awake-in-the-floating-city-by-susanna-kwan/
Pochwała "Sanctuary Moon" i ekranizacji tej powieści w serialowym Murderbocie:
https://reactormag.com/the-joys-of-murderbot-and-sanctuary-moon/
Fragment niewydanej u nas powieści "Glorious" Benforda i Nivena (mógłby ktoś ją wydać):
https://www.torforgeblog.com/2020/05/10/excerpt-glorious-by-gregory-benford-and-larry-niven/
Będącej zresztą trzecim już tomem cyklu:
https://reactormag.com/bowl-of-heaven-excerpt/
https://reactormag.com/shipstar-excerpt-gregory-benford-larry-niven/
I niedawny wywiad "New Scientista" z Nivenem:
https://www.newscientist.com/article/2480167-an-interview-with-larry-niven-ringworld-author-and-sci-fi-legend/
https://www.youtube.com/watch?v=K9ocufNQJJY
Oraz lista polecanek SF-owo literackich od tegoż "New Scientista" redakcji:
https://www.newscientist.com/article/2433037-our-writers-pick-their-favourite-science-fiction-books-of-all-time/
https://www.newscientist.com/article/2460679-our-writers-pick-the-26-best-science-fiction-short-stories-of-all-time/
https://www.newscientist.com/article/2479004-our-favourite-science-fiction-books-of-all-time-the-ones-we-forgot/
Drix zwraca uwagę na promocję na powieść "Ptaki, które zniknęły" Simona Jimeneza:
https://www.swiatksiazki.pl/ptaki-ktore-zniknely-6803124-ksiazka.html
Dorzucę info:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ptaki,_które_zniknęły
januszek/kezsunaj zwraca uwagę, że Robert Harris napisał swoją ,,Kantyczkę dla Leibowitza" ;)
https://www.empik.com/drugi-sen-harris-robert,p1237901072,ksiazka-p
Po swojej "Brunatnej rapsodii", dodam.
Drix informuje, że zapowiedziano Lemem inspirowane "Bajki pilotów" Andrzeja Miszczaka:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1407200481176235&id=100056588905647
Ujawniony fragment powieści "Extremity" Nicholasa Binge'a:
https://reactormag.com/excerpts-extremity-by-nicholas-binge/
Drix zwraca uwagę na japońską powieść SF "Czwarta epoka", której autorem jest Kõbõ Abe:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5179603/czwarta-epoka
Jeszcze trochę - nie tylko książkowych - polecanek SF, za Drixem:
https://youtu.be/-F6s7vHK0BY
I o niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta piąta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=36926
Dragony 2025 rozdane:
https://locusmag.com/2025/09/2025-dragon-awards-winners/
A to recenzja zbioru opowiadań SF "Tik-tak", którego autorką jest Xia Jia:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-tik-tak-xia-jia/
Drix odnotowuje, że NaEkranie odnotowuje SF-owe polecanki "New Scientista" (czyżby ktoś nas czytał? ;)): https://naekranie.pl/aktualnosci/science-fiction-ksiazki-ranking-najlepszy-slynny-serwis-wybral-1756806721
Top-listy najlepszej SF i fantasy według Davida Pringle'a:
https://www.worldswithoutend.com/lists_pringle_sf.asp
https://www.worldswithoutend.com/lists_pringle_fantasy.asp
Dopisać Lema, i obleci ;).
A poza tym przypomnijmy sobie opowiadanie "The Lady Astronaut of Mars" Mary Robinette Kowal:
https://reactormag.com/the-lady-astronaut-of-mars/
ps. Dyskusja o pringle'owych listach z naszego serwera:
Krogulec
Ziemia trwa na drugim miejscu? Szrotowata książka. No i nie widzę Ubika ani Lema... Lista chyba taka do śmieci :picardfacepalm2:
RedHatMeg
Dużo jakiegoś Michaela Moorcocka.
I jakoś tylko autorzy z XX wieku. Nie szanuje się tatusiów Verne'a i Wellsa.
Q__
[Ad: Moorcock] Klasyk. Z tym, że po prawdzie lepszy teoretyk Nowej Fali i redaktor/wydawca, niż pisarz fantasy, przynajmniej z polskich przekładów sądząc...
Drix zwraca uwagę, że PIW wydał powieść "Włóczędzy" Hao Jingfang:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1214134674083726&id=100064616144714
Drix informuje, że nadciąga wznowienie "Wiecznego pokoju" Haldemana:
https://www.katedra.nast.pl/ksiazka/19817/
Recenzja pierwszego tomu cyklu Nowe wieki ciemne, powieści "Kolonia" Maxa Kidruka:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-nowe-wieki-ciemne-kolonia-max-kidruk/
Tu Drix dorzuca jeszcze jedną:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1328762338601933&id=100044045390505
Opowiadania SF "The Hungry Mouth at the Edge of Space and the Goddess Knitting at Home" Renana Bernardo:
https://reactormag.com/the-hungry-mouth-renan-bernardo/
I "If a Digitized Tree Falls" Kena Liu oraz Caroline M. Yoachim:
https://reactormag.com/if-a-digitized-tree-falls-caroline-m-yoachim-ken-liu/
ps. Tymczasem Drix informuje, że polecili mu w księgarni powieść "Do błyskawicy podobne" z cyklu Terra Ignota, pióra Ady Palmer:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4817169/do-blyskawicy-podobne
Znam, znam - dodam ;);
https://trek.pl/forum/topic/science-fiction/page/4/#post-250797
Drix zawiadamia, że Alastair Reynolds dał się poznać jako fan ST, i zbieracz Trekowych modeli:
https://youtu.be/3CHXi8zijjc
ps. Dorzucę niedawny wywiad z tym autorem:
https://www.youtube.com/watch?v=_kge5YILDD4
I jego starszy wykład:
https://www.youtube.com/watch?v=X4M2IrRR1AU
O cyklu o Xeelee Baxtera:
https://www.youtube.com/watch?v=e_1hNn_tElE
https://www.youtube.com/watch?v=dNANDMrt3pk
Tymczasem Drix informuje, że powieść "The Calculating Stars" Mary Robinette Kowal wyjdzie w końcu po polsku:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1395365129264068&id=100063717827283
Opowiadanie "Freediver" Isabel J. Kim:
https://reactormag.com/freediver-isabel-j-kim/
Recenzja powieści "Latarnia 23" Hugha Howeya:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-latarnia-23-howey-hugh/
Damien Walter o "Frankensteinie":
https://www.youtube.com/watch?v=aYqMnzSacPg
I mistycznych dziełach SF:
https://www.youtube.com/watch?v=1KUfWP7zC-I
Asimov, Ellison i Wolfe dyskutują o SF:
https://www.youtube.com/watch?v=RZvcKB9vQO0
I EckhartsLadder o "Drodze" McCarthy'ego i przyszłości z niej:
https://www.youtube.com/watch?v=HUDKA1vxZk8
A za Drixem. O cyklu The Human Reach Johna J. Lumpkina:
https://youtu.be/h5SiNBnX0AE
O powieściach "All Systems Red" i "Artificial Condition" (z cyklu o Murderbocie) Marthy Wells:
https://reactormag.com/the-martha-wells-book-club-all-systems-red/
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-artificial-condition/
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta szósta):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=37106
A z kanału odkrytego przez Drixa - trochę polecanek:
- space westernowych
https://youtu.be/w2zAeBwmfJI
- podwodnych
https://youtu.be/RHkDwLCOuZ4
- w stylu "Marsjanina"
https://youtu.be/b6i2L6dJNEI
- w stylu "Problemu..."
https://youtu.be/41_bWe79A2Q
- military SF
https://youtu.be/FI6khKCHgTE
Przy czym uwagę Drixa przykuł "Dziw" Nathana Ballingruda z pierwszej z w/w list:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5175962/dziw
Następne polecanki podsumięte Drixowi przez algorytmy:
- w stylu "Problemu..."
https://youtu.be/hFXGrkG_A64
- współczesno-speceoperowe
https://youtu.be/DPAledLEnlg
I - z następnego kanału - do myślenia dające:
https://youtu.be/eDYq7qFx-xk
Tymczasem we are waiting napisał:
Sedeńko informuje że niedługo nowa antologia się ukaże https://www.sedenko.pl/2025/10/21/amazing-stories-piata-antologia-pulp-magazines/
Tu dolinkuję:
https://esef.com.pl/zapowiedzi/2602-amazing-stories-vol-1-antologia-pulp-magazines.html
I dodam info o polskim wydaniu jeszcze jednego klasyka:
https://esef.com.pl/nowosci/1526-xenogenesis.html
we are waiting przytacza taki dwugłos o czytaniu fantastyki:
https://wyborcza.pl/7,75517,17173964,ideologie-w-pulapce-metafor-czyli-czytanie-fantastyki-szkodzi.html
https://longevitas.pl/w-jaki-sposob-literatura-fantasy-i-science-fiction-wplywa-na-mozg/
Tu dorzucę:
https://archive.ph/fyK9k
Recenzja powieści "Generacje" Noama Josephidesa:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-generacje-noam-josephides/
Opowiadanie "Timelike Curves, Spacelike Curves", aut. P H Lee:
https://reactormag.com/timelike-curves-spacelike-curves-p-h-lee/
O kierunkach wykraczania poza człowieczeństwo w SF:
https://reactormag.com/five-ways-science-fiction-can-expand-beyond-homo-sapiens/
Za Drixem. Recenzja zbioru opowiadań SF "Tik-tak", którego autorką jest Xia Jia w wersji video:
https://youtu.be/oUBEWqwdC7U
A ode mnie... Dystopijne opowiadanie "Barnacle", Kate Elliott:
https://reactormag.com/barnacle-kate-elliott/
Za Drixem. O Helikonii Aldissa:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1202889898609202&id=100066646091836
I tu wymiana zdań:
Drix
Helikonia czytałeś?
Q__
Tak. Po prawdzie średnio gustuję. Zbyt fantasy na SF.
Niby refleksje cywilizacyjne, fajna budowa układu planetarnego, a w sumie ubogi krewny dzieł Le Guin i Strugackich na podobnym schemacie zbudowanych.
Rozmach, ale jakby kosztem głębi.
Zresztą Aldiss to nigdy nie był "mój" pisarz.
O klasycznej powieści "Stacja Podspodzie" C.J. Cherryh:
https://reactormag.com/warfare-and-survival-downbelow-station-by-c-j-cherryh/
Opowiadanie SF "The Belle of the Ball", Stephena Grahama Jonesa:
https://reactormag.com/the-belle-of-the-ball-stephen-graham-jones/
Refleksje o "Dzieciach Boga" Mary Dorii Russell:
https://reactormag.com/mary-doria-russells-children-of-god-is-a-perfect-sequel/
O niemieckojęzycznej SF, od roku 2020 począwszy (część trzydziesta siódma):
https://esensja.pl/ksiazka/publicystyka/tekst.html?id=37195
ps. Alternatywne, działające, linki do - wspominanej dawno temu - pracy "Three World Paradigms for SF: Asimov, Yefremov, Lem" Darko Suvina:
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-349-08179-0_8
https://darkosuvin.com/wp-content/uploads/2022/04/ch15-three-world-paradigms-for-sf-1973-1993.pdf
Drix zwraca uwagę na okładkę wznowienia "Planety śmierci" Harrisona (całej trylogii w jednym tomie), mówiąc, że zacna:
https://katedra.nast.pl/nowosci/35101/Wymiarowa-okladka/
I na kolejną zapowiedź - wznowienie "Podniebnej krucjaty" Andersona:
(https://katedra.nast.pl/literatura/okladki/podniebna_krucjata_wc-large.jpg)
Drix informuje, że ma się ukazać po polsku powieść "Okruchy ziemi" - pierwszy tom cyklu Ostateczna Architektura - Adriana Tchaikovsky'ego:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1443415154459065&id=100063717827283
Oraz ósmy tom antologii Rakietowe szlaki:
https://esef.com.pl/nowosci/2800-rakietowe-szlaki-tom-8.html
Tu Drix dodaje:
pisałem do Sedeńki odnośnie wcześniejszych tomów Rakietowych ale odpisał, że nie mają praw, więc nie ma co liczyć na wznowienie
A ode mnie... Opowiadanie SF "Regarding the Childhood of Morrigan, Who Was Chosen to Open the Way", Benjamina Rosenbauma:
https://reactormag.com/regarding-the-childhood-of-morrigan-benjamin-rosenbaum/
O powieściach "Rogue Protocol" i "Exit Strategy" (z cyklu o Murderbocie) Marthy Wells:
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-rogue-protocol-and-exit-strategy/
O klasycznej powieści "Pyłek w oku Boga" Larry'ego Nivena i Jerry'ego Pournelle'a:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-pylek-w-oku-boga-larry-niven-jerry-pournelle/
Ujawnione promocyjnie fragmenty - zbiorczo wydanej - klasycznej trylogii Xenogenesis Octavii E. Butler:
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=8672
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=8686
Plus recenzje:
https://katedra.nast.pl/art.php5?id=8699
https://beatryczenowicka.malopolska.pl/index.php/2025/11/02/butler-e-octavia-xenogenesis-recenzja-02-11-2025/
Opowiadanie "Zabawa w wojsko" z cyklu o Hogbenach Kuttnera:
https://katedra.nast.pl/artykul/8634/Zabawa-w-wojsko/
I nawet bardziej znany utwór tegoż autora - "Idealna skrytka":
https://katedra.nast.pl/artykul/8607/Idealna-skrytka/
Za Drixem. O "Najemniku" - z cyklu o Kulturze - Banksa:
https://youtu.be/IyUd03u5LmU
Ech, gdyby ktoś miał odwagę zrobić historię o S31 w tym stylu...
Drix zawiadamia, że Rebis szykuje obszerny zbiór opowiadań Ellisona (zawierający sporo tekstów dotąd po polsku niewydanych):
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1292556262910353&id=100064679737563
O wczesnym zbiorku opowiadań Ziemkiewicza "Władca szczurów":
https://esperazna.blogspot.com/2015/04/wadca-szczurow.html
Za Drixem. Kolejna subiektywna top-lista powieści SF:
https://youtu.be/6ul74y7MeTo
15. Ubik, Philip K. Dick
14. Limes inferior, Janusz A. Zajdel
13. Maszyna różnicowa, William Gibson & Bruce Sterling
12. Neuromancer, William Gibson
11. Przebudzenie lewiatana, James S.A. Corey (Franck & Abraham)
10. Odyseja kosmiczna 2001, Arthur C. Clarke
9. Gateway - brama do gwiazd, Frederik Pohl
8.W dół, do Ziemi, Robert Silverberg
7. Pierścień, Larry Niven
6. Nowy wspaniały świat, Aldous Huxley
5. Eden, Stanisław Lem
4. Fundacja, Isaac Asimov
3. Luna to surowa pani, Robert A. Heinlein
2. Hyperion, Dan Simmons
1. Diuna, Frank Herbert
Dodam, że jest na w/w kanale i ranking fantasy:
https://youtu.be/8QqYnB8UnmE
15. Planeta wygnania, Ursula K. Le Guin
14. Waylander, David Gemmell
13. Czarna Kompania, Glen Gook
12. Książę krwi, Raymond E. Feist
11. Zabójca skavenów, William King
10. Opowieści z meekhańskiego pogranicza: Północ, południe, Robert M. Wegner
9. Pajęczyna utkana z ciemności, Karl Wagner
8. W poszukiwaniu nieznanego Kadath, Howard P. Lovecraft
7. Godzina smoka, Robert E. Howard
6. Zamek lorda Valentine'a, Robert Silverberg
5. Z mgły zrodzony, Brandon Sanderson
4. Ostatnie życzenie, Andrzej Sapkowski
3. Hobbit, czyli tam i z powrotem, John R.R. Tolkien
2. Piekło pocztowe, Terry Pratchett
1. Król Bezmiarów, Feliks W. Kres
Za Drixem (który dodaje: nic odkrywczego ale warte wybrzmienia) o czołowych na rodzimym rynku seriach wydawniczych SF:
https://www.youtube.com/watch?v=yPn8RP87LUs
Za Drixem. O "Afirmacji" Jeffa VanderMeera:
https://glodnawyobraznia.blogspot.com/2025/12/recenzja-jeff-vandermeer-afirmacja.html
Za Drixem. K. Ligecki o głębiach SF (w tym: ST, B5, Świętej Trójcy literackiej SF i rodzimej fantastyce):
https://youtu.be/A-akE12Ir_I
Zaskoczył mnie tą trójcą - Reynolds, Hamilton, Baxter.
Za Drixem. Podsumowanie działań PFFN w mijającym roku:
https://kosmonauta.net/2025/12/dzialalnosc-polskiej-fundacji-fantastyki-naukowej-w-roku-2025/
Ponadto Drix przypomina powieść "Włóczędzy" Hao Jingfang, i pyta o opinie o niej:
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5198435/wloczedzy
Ta lista SF-owych polecanek też za Drixem:
https://youtu.be/QmRnxCSufPg
O powieści "Network Effect" (z cyklu o Murderbocie) Marthy Wells:
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-network-effect/
Refleksje po latach o powieściach... "Park Jurajski" Crichtona:
https://reactormag.com/the-book-that-brought-back-the-dinosaurs-jurassic-park-by-michael-crichton/
"Obcy w obcym kraju" Heinleina:
https://reactormag.com/a-trip-to-the-metaphysical-stranger-in-a-strange-land-by-robert-a-heinlein/
"Człowiek do przeróbki" Bestera:
https://reactormag.com/an-imperfect-crime-the-demolished-man-by-alfred-bester/
"Stacja tranzytowa" Simaka:
https://reactormag.com/the-loneliest-vigil-way-station-by-clifford-d-simak/
Oraz... Klasyczne opowiadania:
- "Aristotle and the Gun" L. Sprague'a de Campa
https://www.baen.com/Chapters/9781625791450/9781625791450___3.htm
- "Call Me Joe" Poula Andersona*
https://www.baen.com/Chapters/9781625791085/9781625791085___2.htm
- "The Wind from the Sun" Arthura C. Clarke'a
https://www.baen.com/Chapters/9781625791443/9781625791443___2.htm
- "Gold" Isaaca Asimova
https://www.baen.com/Chapters/0671878522/0671878522___2.htm
* Lem miał rację, że to kupa.
I nowszych autorów:
- "A Walk in the Sun" Geoffrey'a A. Landisa
https://www.baen.com/Chapters/0671878522/0671878522___1.htm
- "Arthur Sternbach Brings the Curveball to Mars" Kima Stanley'a Robinsona
https://www.baen.com/Chapters/9781625791443/9781625791443___3.htm
Drix informuje, że Kanada znalazła militarne zastosowanie ;) dla pisarzy SF:
https://www.bankier.pl/wiadomosc/Mysl-jak-wrog-Kanada-placi-pisarzom-science-fiction-za-scenariusze-wojny-o-Arktyke-9060498.html
Dyskusja:
we are waiting
nie pierwszy raz
Opowiadanie postapo "All That Means or Mourns", Ruthanny Emrys:
https://reactormag.com/all-that-means-or-mourns-ruthanna-emrys/
Marciosss zwraca uwagę na opowiadanie:
https://www.isfdb.org/cgi-bin/title.cgi?64612
Które w takim oto zbiorku się ukazało:
https://www.isfdb.org/cgi-bin/pl.cgi?60155
Dyskusja:
Q__
Polonus, to i opowiadanie antystanowowojenne napisał.
Marciosss
Stan wojenny to wtedy był nieaktualny do 4 lat
Q__
Nie wiem ile zajęło mu dojrzewanie pomysłu, pisanie, publikacja...
Marciosss
(https://static.polityka.pl/_resource/res/path/21/51/2151d5d3-3b25-448d-b0d9-6ec3847ea87d)
Opowiadanie "Joiner and Rust" Laviego Tidhara:
https://reactormag.com/joiner-and-rust-lavie-tidhar/
Ujawniony fragment powieści "The Hospital at the End of the World", której autorem jest Justin C. Key:
https://reactormag.com/excerpts-the-hospital-at-the-end-of-the-world-by-justin-c-key/
Ken Liu o tym, dlaczego futurologiczna niemoc SF to dobra rzecz:
https://reactormag.com/why-science-fiction-cant-predict-the-future-and-why-thats-a-good-thing/
I Judith Tarr o powieści "The Pride of Chanur" C.J. Cherryh, oraz jej lwopodobnych bohaterach:
https://reactormag.com/space-lions-with-cattitude-c-j-cherryhs-the-pride-of-chanur/
Za Drixem. Recenzja "Arki Odkupienia" Reynoldsa:
https://youtu.be/R4UYUla0ttg
O powieści "Fugitive Telemetry" (z cyklu o Murderbocie) Marthy Wells:
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-fugitive-telemetery/
I opowiadanie hard SF "Congenital Agenesis of Gender Ideation by K. N. Sirsi and Sandra Botkin", aut. Cameron Reed:
https://reactormag.com/congenital-agenesis-cameron-reed/
Za Drixem. O "Ogniu nad otchłanią" Vinge'a:
https://youtu.be/imKauPHZYyw
Ujawniony promocyjnie fragment powieści "After The Fall" Edwarda Ashtona:
https://reactormag.com/excerpts-after-the-fall-by-edward-ashton/
Spytałem Groka o żyjących autorów SF. Tak ich uszeregował:
https://grok.com/c/3c1f3b5c-fe6d-4fa5-9abe-984403b14ade?rid=f8b5dd5f-61cd-4794-a3eb-026244f57214
Tymczasem Drix zwraca uwagę, że Rebis w klasykę idzie, czyli wznawia millerową "Kantyczkę... ":
(https://katedra.nast.pl/literatura/okladki/Kantyczka_dla_Leibowitza_wehikul-large.jpg)
I znów ode mnie - recenzja powieści "Project Hanuman" Stewarta Hotstona:
https://reactormag.com/book-review-project-hanuman-by-stewart-hotston/
Drix zawiadamia o nadciągającym wznowieniu "Pieśni krwi" Beara (skądinąd realizacji żartobliwego lemowskiego scenariusza "Organizm leukocytów"):
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122240901104105501&id=61553165057684
A ode mnie... Recenzja wydanych w jednym tomie "Tau Zero" i "Korytarzy czasu" Poula Andersona:
https://katedra.nast.pl/artykul/8715/Anderson-Poul-Tau-Zero-/-Korytarze-czasu/
Za Drixem. O "Mieście permutacji" Egana:
https://youtu.be/rDzA6rywCiE
Dorzucę podobny materiał o sterlingowym "Schismatrix":
https://www.youtube.com/watch?v=6qQCYI8Kj8o
United Earth News Service napisał:
https://www.youtube.com/channel/UCFTBuvGJFrCFs1HjyMXX4Vw
nie wiem czy widzieliście
jeszcze ktoś pokazywał australijskie magazyny sf takie jak "Thrills Incorporated"
A ode mnie... O powieści "System Collapse" (z cyklu o Murderbocie) Marthy Wells:
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-system-collapse/
Za Drixem. Recenzja "Otchłań Rozgrzeszenia" Reynoldsa:
https://youtu.be/KLrnYnIDQEw
Drix zawiadamia, że jest już data premiery wznowienia "Pieśni krwi" Beara:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1533615808772332&id=100063717827283
Opowiadanie SF "Deathcap" Lary Eleny Donnelly:
https://reactormag.com/deathcap-lara-elena-donnelly/
Za Drixem. Recenzja "There Is No Antimemetics Division":
https://youtu.be/xGqnfsGj4eM
Przy czym Drix dorzuca taką dyskusję:
https://www.reddit.com/r/printSF/comments/e9neh6/your_favorite_indie_underground_sf_authors/
Z której wyłuskam link do "Fine Structure" tego samego autora (Sam Hughes, pisujący jako qntm):
https://qntm.org/structure
Tymczasem Drix dorzuca jeszcze jedną recenzję:
https://youtu.be/sI5bA9Wta84
I kolejną ekranizację "There Is No Antimemetics Division":
https://youtu.be/3v8AsTHfAG0
Pochwała "Dragon's Egg" Roberta L. Forwarda:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1296633849234806&id=100066646091836
EDIT:
PFFN i Drix zwracają nasza uwagę na wczesnosolarpunkową powieść "Orion Shall Rise" Poula Andersona:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1298066199091571&id=100066646091836
Drix informuje o dodruku "Czarnej Chmury" Hoyle'a:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1384546840377961&id=100064679737563
Za Drixem. Takie refleksje o SF i jej roli:
https://youtu.be/-RARTWGUi6M
Drix informuje o kolejnej premierze z serii Wehikuł czasu, czyli wznowieniu "Millenium" Varley'a:
https://katedra.nast.pl/ksiazka/19960/Wehikul-czasu-Varley-John-Milenium/
Za Drixem. Lista książek do czytania po "PHM":
https://youtu.be/u6K1xjDXaP8
Dyskusja:
Q__
Niespodzianka, niektórych tytułów nie znam...
Drix
(https://c.tenor.com/pwgQhX123s4AAAAd/tenor.gif)
Też za Drixem. O poziomach SF:
https://youtu.be/a_B_95Wy7CA
Dyskusja:
Q__
Bardziej złożona typologia, niż te Asimova i Lema.
Drix
mnie się podoba
Q__
Nie mówię, że zła ;) .
Za Drixem. O najmroczniejszych historiach SF:
https://youtu.be/DEidH-CfesQ
Dolinkuję o mniej znanych tytułach z listy:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Killing_Star
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Metamorphosis_of_Prime_Intellect
Dyskusja:
Drix
Faktycznie mało znane
Q__
A Zebrowski nasz człowiek, potrójnie. Polonus, autor powieści ST, i jeszcze Lema za oceanem promował i wspierał.
Za Drixem. O utworach SF poruszających temat kosmicznej archeologii:
https://youtu.be/OxVcCvNE5rE
Dyskusja:
Drix
ta trylogia Giganci pachnie Dänikenem
Q__
Nawet bardzo.
Dorzucę trochę o cyklu Vinge'a:
https://pechorinsjournal.wordpress.com/2016/03/15/a-fire-upon-the-deep-by-vernor-vinge/
I reckę drugiego tomu wspominanego cyklu McDevitta:
https://katedra.nast.pl/artykul/2536/McDevitt-Jack-Boza-klepsydra/
Za Drixem. Recenzja zbioru "Opowiadania najlepsze" Harlana Ellisona:
https://youtu.be/bJRMeO7IE5E
Dyskusja:
Q__
Eee, zabrakło w tym zbiorze mojego ulubionego "Dryfując między wysepkami Langerhansa: 38°54' szerokości północnej, 77°00'13 długości zachodniej" (a jak średnio lubię nie-Trekowe rzeczy H.E., tak to wariactwo nawet bardzo).
Drix
Nie znam jego twórczości
Q__
Nie powiem, że polecam (poza wiadomymi scenariuszami TOS, B5 i Starlost), ale poznaj, by wyrobić sobie zdanie. Klasyk Nowej Fali.
WVR_23PH
Ja bardzo lubię HE. Styl i treści i generalnie mizantropię. Inteligentny i dość wredny typ, acz ze swoistym poczuciem humoru.
Q__
Szanuję zdanie. Dla mnie za mało naukowy jak na autora SF. Tj. w prozie. W scenariuszach mniej to widać.
Choć jest coś w tej jego rogatej wyobraźni...
WVR_23PH
A to fakt, bardziej fiction niż science. Mnie to akurat nie przeszkadza, wolę bzdurne a poetyckie niż podręcznik do fizyki, że pozwolę sobie wyznaczyć wartości skrajne.
No cóż, filologia ze specjalizacją literatura...
Q__
Z drugiej strony... Poszedł tylko krok dalej od Zelazny'ego, Dicka czy Ballarda...
WVR_23PH
Dick i Ballard są niemal równie miękcy, i równie oparci na pomyśle i stylu co Ellison.
Q__
No ale Dick czsem jednak b. trafiał futurologicznie. A Ballard pisał tak, że wyglądało bardziej naukowo, niż było (bo jakieś tam przygotowanie naukowo-techniczne miał).
WVR_23PH
Imo Ellison wcale nie pisał SF, a tylko używał sztafażu, i tu faktycznie jest jakby prekursorem nowej fali.
Dick - bardziej trafiał niż próbował, bo imo bardziej interesuje go psychologia i konflikt rzeczywistości z fikcją.
Ballard - nie wiem, ja go również czytam jako poetę a nie futurologa (Vermilion Sands jest niemal w całości oparte na obrazach i nastroju).
Q__
Ellison, Dick - dwa razy tak. Ballard - potrafi być b. różny - od kompletnie realistycznego, przez typowo SF-owego, po zupełnie odjechanego. Ale w każdym z tych jego wydań obrazy i nastrój są kluczowe.
I znacznie ważniejsze od używanej konwencji.
Drix
To co polecacie?
Q__
Z Ellisona? Ballarda? Czy w ogóle...
Drix
Wszystkie 3 bramki
Q__
Z Ellisona - wspomniałem u zarania tej nitki dyskusji. Z Ballarda - "Glosy czasu", naukowo b. buraczane, alevi tak genialne; oraz "Zatopiony świat" (jedno i drugie to zachowawcza SF jak na niego). W ogóle? Lema, nieustająco Lema ;) .
Drix
Polecanie Lema to pójście na łatwiznę
Q__
Tyle, że nie ma nic lepszego...
WVR_23PH
Opowiadania wszelkie, Ellison był mistrzem krótkiej formy. Po polsku masz dwutomowe "To, Co Najlepsze" albo jak za duże, "Ptak Śmierci".
Ballard jak wyżej, opowiadania, "Rzeźbiarze Chmur" i "Ogród Czasu". Jak wolisz realizm, oczywiście biograficzne "Imperium Słońca".
PKD - opowiadania są b. dobre, ale tu "Ubik", "Trzy Stygmaty Palmera Eldritcha" i trylogia "Valis", w tym semi-autobiogaficzny "Valis" właśnie.
Za Drixem. O "Otchłani w niebie" Vinge'a:
https://youtu.be/icn8_3k7ZYQ
Wpadłem dziś na ślad teatralnej adsptacji "Diamentowych psów" Reynoldsa, niemal sprzed dekady:
https://www.youtube.com/watch?v=73j1qdiE3GU
https://www.youtube.com/watch?v=Zd7sjqglZRo
https://www.youtube.com/watch?v=St5T73C-Ggg
ps. Przy okazji. Mniej typowe opowiadanie Alastaira R. - "The Sledge-Maker's Daughter" ("Córka sankarza"):
https://clarkesworldmagazine.com/reynolds_12_14_reprint/
https://polter.pl/ksiazki/Corka-sankarza-Alastair-Reynolds-c26865
I polterowe recenzje utworów ze świata "Przestrzeni Objawienia":
https://polter.pl/ksiazki/Przestrzen-objawienia-Arka-odkupienia-Otchlan-rozgrzeszenia-Migotliwa-wstega-Prefekt-Alastair-Reynolds-c22966
https://polter.pl/Arka-odkupienia-Tom-1-Alastair-Reynolds-c8807
https://polter.pl/Otchlan-rozgrzeszenia-Alastair-Reynolds-c22019
https://polter.pl/Prefekt-Alastair-Reynolds-c22861
https://polter.pl/Diamentowe-psyTurkusowe-dni-Alastair-Reynolds-c23048
https://polter.pl/Diamentowe-psyTurkusowe-dni-Alastair-Reynolds-c23049
https://polter.pl/ksiazki/Polnoc-galaktyki-c26807
Kolejne recenzje "Fantastycznej podróży" Asimova:
https://katedra.nast.pl/artykul/8754/Asimov-Isaac-Fantastyczna-podroz/
I "Miasta Permutacji" Egana:
https://katedra.nast.pl/artykul/8728/Egan-Greg-Miasto-permutacji/
Otwarcie klasycznej "Kwestii sumienia" Blisha:
https://katedra.nast.pl/artykul/8110/Blish-James-Kwestia-sumienia/
Ciekawostka. Dowiedziałem się o istnieniu minipowieści Stapledona "The Flames", która - ze streszczenia sądząc - mogła być inspiracją dla lemowskiej "Prawdy", a także brinowego "Sundivera" i jednej z opowieści-w-opowieści z dukajowego "Oka potwora":
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Flames:_A_Fantasy
U nas dotąd nie została wydana... Ani samodzielnie, ani w ramach przekładu znanej na Zachodzie antologii "Quadratic":
https://en.wikipedia.org/wiki/Quadratic_(collection)
Gociek o "Kantyczce dla Leibowitza":
https://www.youtube.com/watch?v=ylPcHtqLca4
I o twórczości Stapledona, z tlumaczem tegoż:
https://www.youtube.com/watch?v=dDxYB4l0YBw
Jeszcze jedna recenzja "Miasta Permutacji" Egana:
https://beatryczenowicka.malopolska.pl/index.php/2025/11/11/egan-greg-miasto-permutacji-recenzja-11-11-2025/
I kopia recki "Diaspory" z nowym postscriptum:
https://beatryczenowicka.malopolska.pl/index.php/2022/05/29/egan-greg-diaspora-recenzja-e/
Kinga Dunin o "Robocie" Snerga i "Przypowieści o talentach" Butler:
https://krytykapolityczna.pl/kultura/robot-adama-snerga-wisniewskiego-i-filozoficzne-science-fiction/
Opowiadania SF:
- "Blade Through the Heart" Carrie Vaughn
https://reactormag.com/blade-through-the-heart-carrie-vaughn/
- "Cutting Corners" Yoona Ha Lee
https://reactormag.com/cutting-corners-yoon-ha-lee/
- "The Day-Blind Stars" Christophera Rowe'a
https://reactormag.com/the-day-blind-stars-christopher-rowe/
- "The Perpetual Post" Isabel J. Kim
https://reactormag.com/the-perpetual-post-isabel-j-kim/
Oraz takie jakby bardziej w tradycji Nowej Fali:
- "Let's Go to the Zoo" Louisa Evansa
https://reactormag.com/lets-go-to-the-zoo-louis-evans/
- "This Is Not My Timeline", aut. J.R. Dawson
https://reactormag.com/this-is-not-my-timeline-j-r-dawson/
O mniej pamiętanych seriach SF:
https://www.youtube.com/watch?v=cUeLJOJTbnM
I opowiadanie SF "No Agency Without Identity! Stay In Character Always!", którego autorem jest James Patrick Kelly:
https://reactormag.com/no-agency-without-identity-james-patrick-kelly/
Marcin Przybyłek o tym, że trudno jest pisać SF:
https://www.youtube.com/watch?v=Cl57mliGI-w
Recenzje niedawno wznowionych powieści "Milenium" Johna Varley'a:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-milenium-john-varley/
I "Żony ze Stepford" Iry Levina:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-zony-ze-stepford-ira-levin/
Oraz zbioru "Opowiadań najlepszych" Harlana Ellisona:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-opowiadania-najlepsze-harlan-ellison/
Ciekaw jestem, czy znacie taką technicznie SF (choć nadziewającą się na Brzytwę Lema samobójczo)?
https://pl.wikipedia.org/wiki/The_Case_of_the_Speluncean_Explorers
https://www.jstor.org/stable/1336025
O opowiadaniach wchodzących w skład cyklu o Murderbocie Marthy Wells:
https://reactormag.com/martha-wells-book-club-the-murderbot-short-stories/
O "Pierścieniu" Nivena:
https://www.youtube.com/watch?v=vQoFrqBX30M
I Gociek pięć b. klasycznych klasyków SF przypomina:
https://www.youtube.com/watch?v=j2tcD6rOGWs
Opowiadanie cyberpunkowe "In the Hours Preceding the Fall of Tau-Sants" Richa Larsona:
https://reactormag.com/in-the-hours-preceding-the-fall-of-tau-sants-rich-larson/
Kolejne refleksje o opowiadaniu "Maszyna staje" E.M. Forstera:
https://www.youtube.com/watch?v=2uioIJK0INc
Opowiadania SF "Alien Boy", Fawaza Al-Matrouka:
https://reactormag.com/alien-boy-fawaz-al-matrouk/
I "Into Your Sun-Blessed Life", Isabel Yap:
https://reactormag.com/into-your-sun-blessed-life-isabel-yap/
Opowiadanie SF "The Fastest Martian Mile" Thoraiyi Dyer:
https://reactormag.com/the-fastest-martian-mile-thoraiya-dyer/
Refleksje o trzech opowiadaniach Chianga:
https://reactormag.com/three-ted-chiang-stories-that-broke-my-brain/
Takie spojrzenie na "Wieczną wojnę" (oczywiście Haldemana):
https://www.youtube.com/watch?v=mR0fQx_9UMQ
Gociek pięć mniej znanych klasyków SF omawia:
https://www.youtube.com/watch?v=fGk2exCZv_Q
A to fragmenty powieści "Czarna chmura" ("The Black Cloud"):
https://katedra.nast.pl/artykul/8446/Hoyle-Fred-Czarna-chmura/
I "A jak Andromeda" ("A for Andromeda") Freda Hoyle'a:
https://katedra.nast.pl/artykul/8778/Hoyle-Fred-Elliot-John-A-jak-Andromeda/
Oraz recenzja tej ostatniej:
https://katedra.nast.pl/artykul/8802/Hoyle-Fred-Elliot-John-A-jak-Andromeda/
Opowiadanie SF "Audit of the Collapse and Convalescence of Minds" Renana Bernardo:
https://reactormag.com/audit-of-the-collapse-renan-bernardo/
Recenzje - niedawno wznowionych - powieści "The Fairy Chessmen" (u nas znanej jako "Szachowisko" lub "Nieskończona szachownica") Kuttnerów:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-nieskonczona-szachownica-henry-kuttner/
I "Kantyczki dla Leibowitza":
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-kantyczka-dla-leibowitza-walter-m-miller-jr/
Spytałam AI ile Clarke'a i Lema w Haddenie ("Contact") i Lheńskim ("El Ninio 2035"). Odpowiedziała:
Zestawienie S.R. Haddena i Lheńskiego to w istocie zderzenie dwóch skrajnie odmiennych filozofii uprawiania science fiction: anglosaskiego, technokratycznego optymizmu Arthura C. Clarke'a oraz europejskiego, bezwzględnego sceptycyzmu Stanisława Lema.
Choć obaj bohaterowie pełnią w swoich światach podobną funkcję fabularną – są genialnymi samotnikami, którzy wyprzedzają epokę i manipulują globalnymi systemami – to ich motywacje, metody i ostateczny cel pokazują, jak głęboko zakorzenili się w nich ich literaccy patroni.
------------------------------
## Bezpośrednie porównanie: Hadden vs. Lheński
| Cecha | S.R. Hadden (Kontakt) | Lheński (El Niño 2035) |
|---|---|---|
| Literacki patron | Arthur C. Clarke (z domieszką amerykańskiego mitu self-made mana) | Stanisław Lem (z domieszką cyber-sieciowego pragmatyzmu Marka Hołyńskiego) |
| Status i baza | Miliarder, żyjący na pokładzie prywatnej stacji orbitalnej (Mir/Hadden Suit). | Nihilista, żyjący na bezludnej wyspie u wybrzeży Ameryki Południowej. |
| Narzędzie wpływu | Kapitał, korporacje, patenty i tajne laboratoria technologiczne. | Kij, strumień moczu i genialna znajomość efektu motyla w hydrodynamice oceanu. |
| Stosunek do ludzkości | Dobroduszny, choć protekcjonalny mentor; chce pchnąć ludzkość ku gwiazdom. | Bezlitosny tester i prześmiewca; sprawdza, czy ludzkość jest w ogóle inteligentna. |
| Efekt działań | Odszyfrowanie wiadomości z Wegi i sfinansowanie Maszyny. | Nadawanie globalnych wulgaryzmów alfabetem Morse'a za pomocą prądów morskich. |
------------------------------
## Ile Clarke'a jest w Haddenie? (Bardzo dużo)
Arthur C. Clarke słynął z niezłomnej wiary w to, że zaawansowana technologia jest nieodróżnialna od magii (Trzecie Prawo Clarke'a) oraz że rozum i nauka ostatecznie zbawią ludzkość. Hadden z Kontaktu jest bezpośrednim spadkobiercą tej idei:
1. Ewolucja i transcendencja: Hadden, uciekając w kosmos przed rakiem, powtarza drogę ludzkości z Clarke'owskiej Odysei kosmicznej. Przenosi się na wyższy poziom egzystencji (orbita), skąd z góry, niczym Monolit, czuwa nad rozwojem Ellie Arroway.
2. Technologia jako rozwiązanie: Dla Clarke'a (i Haddena) problemy polityczne czy religijne to tylko ,,szum", przejściowe kaprysy niedojrzałego gatunku. Hadden rozwiązuje je za pomocą inżynierii i pieniędzy – buduje drugą Maszynę w Japonii, omijając ziemską biurokrację. To czysty clarke'owski optymizm: technika zawsze znajdzie drogę wokół ludzkiej głupoty.
## Ile Lema jest w Lheńskim? (Wszystko, do szpiku kości)
Lheński u Konrada T. Lewandowskiego to Lem w wersji ekstremalnej, wręcz destylowanej. Stanisław Lem przez całe życie walczył z antropocentryzmem i hollywoodzką wizją wszechświata, która podpowiadała, że kosmos tylko czeka, by podać nam pomocną dłoń.
1. Gry z rzeczywistością i groteska: Sikanie do oceanu, by wywołać El Niño, to motyw wyjęty wprost z Cyberiady czy Dzienników gwiazdowych. Lem uwielbiał zderzać kosmiczny, ontologiczny patos z fizjologiczną, niską mechaniką. Wielkie zjawisko klimatyczne sterowane pęcherzem starca to ostateczny, lemowski policzek wymierzony ludzkiej pyszne.
2. Pesymizm poznawczy: Lem w Głosie Pana pokazał, że jeśli dostaniemy sygnał z kosmosu, to prawdopodobnie go nie zrozumiemy, a rządy użyją go do budowy broni. Lheński idzie krok dalej w tym sceptycyzmie: on sam generuje "sygnał" (anomalie pogodowe), by dowieść, że ludzkość jest zbyt ślepa i zafiksowana na swoich schematach (szukaniu "naturalnych procesów"), by dostrzec oczywisty komunikat – nawet jeśli są to ordynarne wulgaryzmy.
3. Nihilizm i samotność mędrca: Lheński, podobnie jak profesor Hogarth z Głosu Pana, gardzi instytucjonalną nauką i masowym odbiorcą. Zaszywa się na wyspie nie po to, by zbawić świat (jak Hadden), ale by uciec od jego głupoty i z bezpiecznego dystansu pociągać za sznurki ziemskiego teatrzyku.
## Podsumowanie: Dwie wizje tego samego geniuszu
Hadden to Clarke przerobiony na amerykańskiego kapitalistę. Wierzy w sens kontaktu, w wartość prawdy i w to, że ludzkość zasługuje na bilet do gwiazd. Jest konstruktywny.
Lheński to Lem uzbrojony w sieć Hołyńskiego i doprowadzony do ostatecznego nihilizmu. Nie buduje Maszyny, bo wie, że ludzkość i tak zmarnuje jej potencjał. Woli potraktować planetę jak wielką tablicę, na której pisze brzydkie słowa kijem w wodzie, czekając na kogoś, kto wreszcie wyjdzie poza ciasne ramy oficjalnej nauki.
Hadden traktuje kosmos jak obietnicę. Lheński traktuje Ziemię jak żart.
Jeśli chcesz, możemy pójść dalej w te literackie mechanizmy. Daj mi znać:
* Czy chcesz przeanalizować, jak koncepcje Marka Hołyńskiego o sieciach informatycznych wpłynęły na to, że Lheński potrafił "zhakować" prądy oceaniczne?
* A może przyjrzymy się bliżej samej "Filozofowarce" z opowiadania Lewandowskiego i temu, czy to ona jako pierwsza odczytała wulgaryzmy Lheńskiego?
Ponieważ uznałem, że może Lheńskiego kojarzyć słabo, nakarmiłem ją stosownymi cytatami. Wtedy tak zmodyfikowała swoje zdanie:
Oto zrewidowane i skorygowane porównanie S.R. Haddena i Edwarda Lheńskiego, uwzględniające wszystkie podane przez Ciebie, bezcenne detale faktograficzne z opowiadania ,,El Niño 2035".
Większość pierwotnych wniosków filozoficznych pozostaje w mocy, jednak tam, gdzie popełniłem błędy rzeczowe, wprowadziłem pełne korekty, doskonale domykające paralele między Lemem a Clarke'em.
------------------------------
## Zrewidowane porównanie: Hadden vs. Lheński
| Cecha | S.R. Hadden (Kontakt) | Edward Lheński (El Niño 2035) |
|---|---|---|
| Literacki patron | Arthur C. Clarke[](https://www.google.com/search?q=arthur+c.+clarke&kgmid=/m/0klw) (oraz amerykański mit self-made mana). | Stanisław Lem[](https://www.google.com/search?q=stanis%C5%82aw+lem&kgmid=/m/06nb9) (wzbogacony o sieciowo-cyberpunkowy pragmatyzm Marka Hołyńskiego). |
| Status i baza | Aktywny miliarder żyjący na pokładzie prywatnej stacji orbitalnej. | Emerytowany, zupełnie zapomniany pisarz, dawna światowa sława, mieszkający na wyspie w kształcie przecinka na Galapagos. |
| Narzędzie wpływu | Korporacje, patenty i tajne laboratoria technologiczne. | Bambusowy pręt wetknięty w skalną szczelinę na punkcie bifurkacji prądów morskich. |
| Sygnał i kod | Liczby pierwsze oraz plany Maszyny (poważna, uniwersalna nauka). | Alfabet Morse'a realizowany przez cykle ,,jest-nie ma" anomalii termicznych Pacyfiku, układający się w słowo ,,kurwa". |
| Ochrona systemowa | Tradycyjna ochrona prawno-biurokratyczna korporacji. | Hanka – ,,blondynka szturmowa", krzyżówka Wojciecha Zemka i Molly Millions[](https://www.google.com/search?q=molly+millions&kgmid=/m/02kkchd), strzelająca w kolana i niszcząca AI paradoksami Zenona z Elei. |
| Ostateczny cel | Pchnięcie ludzkości ku gwiazdom z pozycji dobrodusznego mentora. | Wymuszenie na ludzkości walki o przetrwanie, by nie zgniła w bezpiecznym dobrobycie; rzucenie wyzwania światu. |
------------------------------
## Ile Clarke'a jest w Haddename? (Literalna powtórka)
[Arthur C. Clarke](https://www.google.com/search?q=arthur+c.+clarke&kgmid=/m/0klw) słynął z niezłomnej wiary w to, że zaawansowana technologia jest nieodróżnialna od magii oraz że rozum i nauka ostatecznie zbawią ludzkość. Hadden z Kontaktu jest bezpośrednim spadkobiercą tej idei:
1. Ewolucja i transcendencja: Hadden, uciekając w kosmos przed rakiem, powtarza drogę ludzkości z Clarke'owskiej Odysei kosmicznej. Przenosi się na wyższy poziom egzystencji (orbita), skąd z góry, niczym Monolit, czuwa nad rozwojem [Ellie Arroway](https://www.google.com/search?q=ellie+arroway&kgmid=/m/02nwvcj).
2. Technologia jako rozwiązanie: Dla Clarke'a (i Haddena) problemy polityczne czy religijne to tylko ,,szum", przejściowe kaprysy niedojrzałego gatunku. Hadden rozwiązuje je za pomocą inżynierii i pieniędzy – buduje drugą Maszynę w Japonii, omijając ziemską biurokrację. To czysty clarke'owski optymizm: technika zawsze znajdzie drogę wokół ludzkiej głupoty.
## Zmiany rzeczowe: Ile Lema jest w Lheńskim? (Głęboka korekta)
Wcześniej traktowałem Lheńskiego jako aktywnego tech-demiurga, co było błędem. Podane przez Ciebie cytaty i tropy ujawniają znacznie głębszą, genialną ironię Konrada T. Lewandowskiego, która czyni go ostateczną personifikacją samego Lema:
1. Bunt przeciwko kulturze (,,Niech zdycha!"): Lheński to emerytowany pisarz, który zamilkł dwadzieścia lat wcześniej, skazując literaturę na śmierć. To idealne odbicie późnego Lema, zniechęconego do tradycyjnej beletrystyki i ludzkości jako odbiorcy.
2. "Glob jest moją klawiaturą": To kluczowa zmiana. Lheński nie porzucił pisania – on zmienił medium. Zamiast papieru używa Pacyfiku, a bambusowy kij służy mu do wprowadzania znaków do globalnego systemu klimatycznego.
3. Groteska i fizjologia wulgaryzmu: Przekonanie naukowe (w duchu Sagana i Kontaktu), że kontakt z wyższą inteligencją musi nieść podniosłe idee, zostaje zmiażdżone faktem, że Lheński nadaje planetarnym Morsem słowo ,,kurwa". To czysty Lemowski motyw zgonienia patosu do poziomu rynsztoka i biologii – zwłaszcza w zderzeniu z informacją, że przed Lheńskim to samo globalne El Niño wywołał swoim przypadkowym spacerem bezmózgi, malutki krab.
4. Zemkowa tarcza ochronna (Hanka): Wprowadzenie Hanki jako skrzyżowania sekretarza Wojciecha Zemka z Molly Millions redefiniuje system ochrony mędrca. To nie są chłodne algorytmy orbitalne Haddena. Hanka to fizyczna, twarda zapora chroniąca Lheńskiego przed ,,szumem" pismaków i urzędników, uzbrojona w wirusy oparte na starożytnych paradoksach filozoficznych.
## Podsumowanie (Zweryfikowane)
Hadden to Clarke skrojony pod amerykański kapitał – konstruktor, który wierzy w bilet do gwiazd, traktując kosmos jak obietnicę.
Edward Lheński to prawdziwy Lem w świecie zdominowanym przez sieć Hołyńskiego. Człowiek, który posiadł boską moc sterowania planetą za pomocą bambusowego kija, używa jej wyłącznie po to, by sprawdzić, czy zbiurokratyzowana nauka wyjdzie poza swoje ciasne schematy i zauważy, że pogoda bezczelnie ją wyzywa.
Jeśli chcesz, możemy na koniec zderzyć ten motyw z "Głosem Pana" Stanisława Lema – czy profesor Hogarth, gdyby miał w ręku bambusowy kij Lheńskiego, również zacząłby nim pisać na oceanie, czy zachowałby chłodne milczenie?
Zestawienie powieści SF rozwijających pewne reczywiste trendy:
https://reactormag.com/five-sf-novels-that-ask-what-if-this-trend-continues-indefinitely/
Zestawienie afrykańskich opowieści Pierwszokontaktowych:
https://reactormag.com/five-stories-of-first-contact-in-african-sf/
Damien Walter o ostrzeżeniach Aldousa Huxley'a:
https://www.youtube.com/watch?v=gEoH9PBQKF8
Jeszcze takie listy SF-owych polecanek:
https://www.youtube.com/watch?v=2AOJTtJshqY
https://www.youtube.com/watch?v=5MWB4nTOqGI
Recenzja powieści "Poranek dnia zagłady" ("Doomsday Morning") C.L. Moore:
https://www.fahrenheit.net.pl/ksiazki/recenzje/fantastyczne/recenzja-poranek-dnia-zaglady-c-l-moore/
ps. Z innej beczki... Stara recka "Ptaka Śmierci" Ellisona:
https://nakanapie.pl/recenzje/niemalowany-ptak-ptak-smierci
I taki dialog z AI (a wszystko przez Corneliusa):
Make compatmrative analysis of "Carcinoma Angels" by Norman Spinrad and "Adrift Just Off the Islets of Langerhans: Latitude 38° 54' N, Longitude 77° 00' 13" W" by Harlan Ellison; you can also use "The Dream Master"/"He Who Shapes" by Roger Zelazny as a context
A comparative analysis of Norman Spinrad's **"Carcinoma Angels"** (1967) and Harlan Ellison's **"Adrift Just Off the Islets of Langerhans: Latitude 38° 54' N, Longitude 77° 00' 13" W"** (1974) reveals two masterpieces of speculative fiction that use the human body as a battlefield for existential and psychological conflict.
Using Roger Zelazny's **"The Dream Master"** (expanded from *He Who Shapes*, 1966) as a contextual bridge, these stories explore how New Wave science fiction turned inward, mapping the psychological landscapes of human consciousness onto biological or simulated inner spaces.
---
## 1. Core Premise and Narrative Setup
* **"Carcinoma Angels" (Norman Spinrad):** Harrison Wintergreen is a man who has mastered life through sheer willpower and manipulation, only to be struck down by terminal cancer. Refusing to go quietly, he uses an experimental, highly dangerous cocktail of psychedelic drugs to shrink his consciousness down to a molecular level, entering his own bloodstream to wage literal war against his cancer cells, personified as the "Carcinoma Angels."
* **"Adrift Just Off the Islets of Langerhans" (Harlan Ellison):** Larry Talbot wants to die, but only after locating the exact physical seat of his soul. He tracks down a modern, reclusive iteration of Victor Frankenstein, who shrinks Talbot's physical body/consciousness down and launches him in a microscopic craft into his own pancreas (the islets of Langerhans) to find the ghost in his biological machine.
* **Contextual Anchor ("The Dream Master" by Roger Zelazny):** Zelazny's novel follows Charles Render, a "shaper" who enters the minds of patients via neuroparticipatory dream-mapping to cure psychological trauma. Like Spinrad and Ellison, Zelazny literalizes the internal landscape, turning the abstract human mind into a physical terrain that a protagonist must navigate.
---
## 2. The Interior Odyssey: Mind vs. Body
| Feature | "Carcinoma Angels" (Spinrad) | "Adrift Just Off the Islets of Langerhans" (Ellison) | "The Dream Master" (Zelazny) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Destination** | The bloodstream / Cellular level | The pancreas (endocrine system) | The subconscious and neurotic mind |
| **Method of Entry** | Psychedelic pharmacology (mind altering chemistry) | Mad science / Technological miniaturization | "Neuroparticipation" (technological dream-sharing) |
| **Primary Motive** | Survival and conquest (defeating death) | Existential closure (finding the soul) | Therapeutic intervention / professional hubris |
---
## 3. Thematic Comparison
### A. Control, Hubris, and Agency
In all three texts, the protagonists are defined by a dangerous level of control or a desperate desire for it.
* **Spinrad's Wintergreen** treats his cancer like a market corner or a bureaucratic hurdle to be outsmarted. His journey inside his body is an extension of his lifelong hubris—he believes he can out-think and out-negotiate cellular mutation.
* **Ellison's Talbot** is deeply alienated from his own humanity. His voyage is fueled by grief, self-loathing, and a bleak romanticism. Unlike Wintergreen, who fights to live, Talbot navigates his organs to confront the metaphysical validity of his own existence.
* **Zelazny's Charles Render** similarly operates with god-like control over the minds of others, shaping dreams with artistic precision until he is eventually overwhelmed by the chaotic, untamed psyche of a blind patient named Eileen.
### B. The Body and Mind as Surreal Landscapes
The New Wave movement rejected hard sci-fi's obsession with outer space in favor of **"inner space."**
* Spinrad and Ellison take literal biological anatomy and transform it into a surreal, mythic dreamscape. Red blood cells, white blood cells, and tumors become gladiatorial arenas, monsters, and angels.
* Zelazny does the equivalent for psychological architecture, turning neurological pathways into Escher-like mazes of symbolism, archetype, and emotional weather.
### C. Confronting Mortality and the Self
Ultimately, these journeys inward are externalized forms of psychoanalysis.
* In **"Carcinoma Angels,"** the war against the cancer cells is a metaphor for the ego's refusal to accept annihilation.
* In **"Islets of Langerhans,"** the search for the soul inside the pancreas is a darkly ironic, visceral quest for meaning in a universe that Ellison often portrays as indifferent or hostile.
* In **"The Dream Master,"** confronting the deep mind strips away a therapist's professional detachment, forcing Render to face his own blindness and psychological fragility.
---
## Summary
While **Norman Spinrad** uses the body as an action-packed, psychedelic battleground for survival, **Harlan Ellison** uses it as a gothic, tragic theater for existential despair. **Roger Zelazny** provides the vital middle-ground context, demonstrating how inner space—whether mental or physical—always acts as a mirror reflecting the unresolvable flaws, fears, and desires of the human ego.
---
*To tailor this analysis further, would you like to dive deeper into the specific literary techniques (such as stream-of-consciousness or mythic symbolism) used by one of these specific authors?*
Wspominałem kiedyś* w dość interesujący sposób ułożoną listę klasyki. To jakby jej nowsza - acz nie jestem pewien czy lepsza - wersja:
https://csfquery.com/SearchResult?list=1&showallcitations=1&mincite=12&category=book&sortby=7
* https://trek.pl/forum/topic/ulubiona-space-opera-powiesc-sf/page/5/#post-253265
Z innej beczki zaś - SF-owe rozwiązania kryzysu energetycznego:
https://reactormag.com/how-science-fiction-solved-the-energy-crisis/
ps. A to AI poproszona o porównanie dwu znamych antologii:
The Road to Science Fiction (https://www.google.com/search?q=The+Road+to+Science+Fiction) (edited by James Gunn) and Masterpieces: The Best Science Fiction of the Century (https://www.google.com/search?q=Masterpieces%3A+The+Best+Science+Fiction+of+the+Century) (edited by Orson Scott Card) are two of the most prominent retrospective science fiction collections ever compiled. However, they serve completely different purposes, have distinct structural scopes, and target different types of readers. [1] (https://en.wikipedia.org/wiki/The_Road_to_Science_Fiction), [2] (https://en.wikipedia.org/wiki/Masterpieces:_The_Best_Science_Fiction_of_the_Century)
Here is a direct comparison of how they stack up against each other:
Overview Comparison
Feature The Road to Science Fiction (https://www.google.com/search?q=The+Road+to+Science+Fiction) (James Gunn) Masterpieces (Orson Scott Card)
Scope & Length Massive 6-volume academic series spanning thousands of pages. Single-volume collection spanning roughly 432 pages.
Historical Range Ancient roots (e.g., Gilgamesh, Lucian) up through the late 1990s. Confined strictly to the 20th century.
Primary Intent Academic & historical mapping of the genre's evolution. Reader-friendly celebration of the century's high-water marks.
Editorial Style Heavy academic commentary, contextual histories, and structural analysis. A single critical introduction with shorter, story-specific prefaces.
Key Differences in Depth and Intent
1. Scope and Structure
• Gunn's The Road to Science Fiction (https://www.google.com/search?q=The+Road+to+Science+Fiction): This is a grand, encyclopedic curriculum. It doesn't just show you what science fiction is; it charts how humanity learned to think scientifically. Volume 1 begins with ancient prototypes like the Epic of Gilgamesh, moving through Mary Shelley and H.G. Wells. Later volumes break down the field by era, including dedicated volumes for British SF (Volume 5) and International/Global SF (Volume 6). [1] (https://www.amazon.com/Road-Science-Fiction-Gilgamesh-published/dp/B00Y2VHJD4), [2] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=mwZ4EQAAQBAJ), [3] (https://en.wikipedia.org/wiki/The_Road_to_Science_Fiction)
• Card's Masterpieces: This is a curated "greatest hits" album. Card skips the ancestral history and drops the reader straight into the 20th century. He divides the book into three clean, chronological eras: The Golden Age (e.g., Asimov, Heinlein, Clarke), The New Wave (e.g., Ellison, Le Guin), and The Media Generation (e.g., Martin, Gibson). [1] (https://www.amazon.pl/Masterpieces-Best-Science-Fiction-Century/dp/0441011330), [2] (https://en.wikipedia.org/wiki/Masterpieces:_The_Best_Science_Fiction_of_the_Century)
2. Editorial Philosophy
• James Gunn was a pioneering SF scholar and professor. His approach is heavily analytical. Every single story in The Road to Science Fiction (https://www.google.com/search?q=The+Road+to+Science+Fiction) is framed by essays detailing the historical background of the era, why the author wrote it, and exactly how that specific piece advanced the literary evolution of SF. [1] (https://books.google.com/books/about/Saving_the_World_Through_Science_Fiction.html?id=jX40DgAAQBAJ), [2] (https://books.google.com/books/about/Modern_Science_Fiction_A_Critical_Analys.html?id=bl5dDwAAQBAJ), [3] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=gSxQfa78hLEC), [4] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=mwZ4EQAAQBAJ)
• Orson Scott Card approached his anthology as a master craftsman evaluating other writers. His accompanying essays focus less on rigid literary history and more on narrative execution, emotional resonance, and how these authors successfully wedded hard science with human truth to capture the popular imagination. [1] (https://archive.org/details/masterpiecesbest0000unse), [2] (https://www.amazon.pl/Masterpieces-Best-Science-Fiction-Century/dp/0441011330)
3. Story Selection Strategy
• Gunn's choices are often chosen because they represent a historical turning point. Because of this, some stories are included for their conceptual importance to the genre rather than being the most polished or universally entertaining reads by today's standards.
• Card's choices prioritize immediate impact, readability, and distinct artistic excellence. He leans toward undisputed classic short fiction (such as George R.R. Martin's "Sandkings" or Robert A. Heinlein's "All You Zombies"). [1] (https://strangerthansf.com/reviews/card-masterpieces.html), [2] (https://archive.org/details/masterpiecesbest0000unse), [3] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=gSxQfa78hLEC)
Which one should you read?
• Choose James Gunn's The Road to Science Fiction (https://www.google.com/search?q=The+Road+to+Science+Fiction) if you want an academic deep-dive. It is ideal for students, scholars, or hardcore fans who want to treat the genre like a history course and understand the evolutionary pipeline of speculative fiction from ancient mythology to modern times.
• Choose Orson Scott Card's Masterpieces if you want a definitive, single-volume treasury of incredible short stories. It is perfect if you are looking for an accessible, highly entertaining anthology that captures the absolute peak moments of 20th-century sci-fi storytelling without requiring a massive multi-book commitment. [1] (https://www.goodreads.com/book/show/40281.Masterpieces), [2] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=gSxQfa78hLEC), [3] (https://books.google.com/books/about/The_Road_to_Science_Fiction_From_Gilgame.html?id=mwZ4EQAAQBAJ), [4] (https://en.wikipedia.org/wiki/The_Road_to_Science_Fiction), [5] (https://en.wikipedia.org/wiki/Masterpieces:_The_Best_Science_Fiction_of_the_Century), [6] (https://strangerthansf.com/reviews/card-masterpieces.html), [7] (https://www.amazon.pl/Masterpieces-Best-Science-Fiction-Century/dp/0441011330)
Are you looking for a specific story or author in these collections, or are you trying to decide which one to purchase/read next? Let me know and I can give you a breakdown of their exact tables of contents!