Forum USS Phoenix

General Category => Science-Fiction, Fantasy, Horror => Wątek zaczęty przez: Q__ w 02 Sie 2023, 13:24

Tytuł: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 02 Sie 2023, 13:24
Znów kontynuacja:
https://muzeum.startrek.pl/forum/index.php?action=vthread&forum=5&topic=2740&page=1
http://trek.pl/forum/topic/ursula-k-le-guin/

Kolejny cykl recenzji książek Le Guin:
https://radomirdarmila.pl/2019/06/13/ursula-le-guin-dary/
https://radomirdarmila.pl/2020/08/03/wydziedziczeni-ursuli-le-guin-pisarka-zaangazowana-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2020/08/12/oko-czapli-ursuli-le-guin-czyli-mistrzyni-tez-sie-czasami-potyka-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2020/11/28/malafrena-ursuli-le-guin-czyli-chlam-spod-reki-mistrzyni-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/01/18/ursula-le-guin-glosy-dobra-kontynuacja-bardzo-dobrych-darow-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/01/22/moce-ursuli-le-guin-czyli-niewolnictwo-jest-zle-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/01/28/wracac-wciaz-do-domu-ursuli-le-guin-czyli-duza-dziewczynka-bawi-sie-w-antropolozke-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/02/26/tokarka-niebios-czyli-mistrzyni-udaje-dicka-recenzja-jestesmy-snem-ursuli-le-guin/
https://radomirdarmila.pl/2021/03/22/ursula-le-guin-i-miejsce-poczatku-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/04/05/wszystkie-strony-swiata-ursuli-le-guin-recenzja/
https://radomirdarmila.pl/2021/04/16/cztery-drogi-ku-przebaczeniu-czyli-ursula-le-guin-zaangazowana-recenzja/
Z podsumowującym zestawieniem:
https://radomirdarmila.pl/2021/04/22/moje-prywatne-uszeregowanie-dziel-urszuli-le-guin/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 10 Lis 2023, 10:55
Video-esej o filozofii LeGuin:
https://www.youtube.com/watch?v=vRC0cK_MSA0
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 27 Lis 2023, 08:01
Video-esej o filozofii LeGuin - kontynuacja:
https://www.youtube.com/watch?v=lUa_QkZ7yds
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 12 Gru 2023, 08:10
Szykuje się dyskusja o "Lawinii":
https://www.facebook.com/events/367720708970115/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 17 Lut 2024, 09:49
I jeszcze (sporo) recenzji Le Guin z bloga Charliego:
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-swiat-rocannona/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-planeta-wygnania/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-miasto-zludzen/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-slowo-las-znaczy-swiat/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-lewa-reka-ciemnosci/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-wydziedziczeni/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-cztery-drogi-ku-przebaczeniu/
http://charliethelibrarian.com/ursula-k-le-guin-czarnoksieznik-z-archipelagu/

Epitafia dla tej Autorki, które mi się wygooglały:
https://reason.com/2018/01/26/rip-ursula-k-le-guin-author-of-one-of-th/
https://lithub.com/what-ursula-k-le-guin-meant-to-me-four-writers-remember/

I fragment "Fantastyki i futurologii", w którym Lem analizuje "The Lathe of Heaven" (znane u nas jako "Jesteśmy snem"):

"Na przykładzie dwu innych utworów SF (powstałych ostatnio) można dostrzec, jak sensy całościowe, których nośnikiem jest fabuła, dążą do obrony jej ,,nienaukowej fantastyczności". Myślę o utworze The Lathe of Heaven Ursuli LeGuin oraz o A Time of Changes Roberta Silverberga. Zestawienie ich jest o tyle instruktywne, że to, co się powiodło Ursuli LeGuin, nie udało się Silverbergowi: sęk w tym, że jeżeli utwór j e s t w intencji przenośnią, to tym samym m u s i być uwikłany w problem sensowny.
W The Lathe of Heaven stopione są dwa paradygmaty: bajki o daremności spełniania życzeń i (typowy motyw SF) – kontinuum światów równoległych.
George Orr (którego nazwisko jest bodaj trawestacją alternatywy ,,either or") może swoimi snami zmieniać rzeczywistość, lecz ten dar nie podlega jego świadomej woli. Toteż Orr, przerażony zmianami, jakie sny jego powodują w świecie, chciałby się swej mocy pozbyć, wbrew leczącemu go psychiatrze, ów bowiem czyni sobie z Orra narzędzie przekształcania świata (zresztą ze szlachetnymi intencjami). Niemniej skutki prób melioracyjnych są opłakane. Przeludnienie udaje się zlikwidować, lecz dzięki pladze raka, co pochłania 5/6 ludzkości. Na Ziemi zapanuje pokój, ale zjednoczenie jej wywoła inwazja z Kosmosu. Inwazja okaże się niewojenna, lecz ,,Inni" na stałe pozostaną wśród ludzi. Problemy rasowe znikną, bo znikną rasy, ale przez to sczeźnie też Mulatka, którą kochał Orr. Transakcje, w jakie bohater wikła się wraz ze swym psychiatrą, tylko początkowo przypominają wzorzec bajki o złośliwie spełniających się życzeniach. Niekonsekwencja utworu w tym, że ograniczenia roboty światonaprawczej nie są wewnętrzną, logiczną koniecznością narracji, lecz zostają w nią wprowadzone z z e w n ą t r z. Aby uwierzytelnić zło życzeniowych transakcji, autorka zrazu przyczyną ich zawodności nazywa podświadomość śniącego, albowiem, jak znakomicie powiedziano w powieści, ,,nikt nie śni humanitarnie!". W samej rzeczy, marzeń sennych, adresowanych do ogółu z pozycji spolegliwego opiekuństwa, nikt jakoś nie miewa. Lecz techniczne sposoby zastosowane przez psychiatrę pozwalają z czasem okiełzać podświadomość; pojawia się wtedy następny szkopuł: już nie przez to fatalne są skutki meliorystycznych ingerencji, że rodzi je nieobliczalna podświadomość, lecz przez to, że rozmaite postaci dobra pożądanego nie są współwykonalne. Tak dochodzi do obiektywizacji ograniczeń projektów światonaprawczych: rzeczywistość jest zbyt skomplikowana, aby i w pełni świadomy ludzki umysł mógł jej skutecznie nadać kształt upragniony – sposobem bezbolesnym i nieszkodliwym. Książka ta nosi niejakie ślady wpływów twórczości Dicka, zwłaszcza jego ,,kosmopolitycznych" koncepcji. Nie poddaje się jednak tej impregnacji całkowicie: chaos ulega okiełzaniu w epilogu, na przekór Dickowi, który wszelki manewr ratowniczy uznałby za niedopuszczalny; podług Dicka, chaos musi zwyciężać zawsze i ostatecznie. Środki narracyjne Ursuli LeGuin są tedy dość podobne do Dickowych; tajemnicza zrazu ,,władza snów nad jawą" ulega pseudoracjonalizacji dzięki chwytowi z rekwizytorni SF: sny nie zmieniają jawy, one ,,tylko" przemieszczają realność z jednego przedziału ,,kontinuum równoległych uniwersów" w inny. Otóż te środki, tj. rekwizyty i didaskalia, są u Dicka i u Le Guin podobne, lecz ,,nadawane" przesłania różnią się od siebie mocno. Bohater Le Guin ugina się pod moralnym brzemieniem odpowiedzialności niezawinionej, bo moc własnej podświadomości dolega mu rozpaczliwie; myśl taka nie przyszłaby nawet do głowy żadnemu z bohaterów Dicka. Chaos stanowi dla Dicka stan straszliwy, lecz urzekający; rozsadzanie światów z powolną metodycznością wykonuje on wciąż od nowa, jakby związany samobójczym rytuałem; dla autorki amerykańskiej natomiast chaos jest zagrożeniem wyzbytym wszelkiej urokliwości. Utwory takie mówią nam coś o sprawach ultymatywno-bytowych; ze względu na to właśnie rehabilitacja na wokandzie empiryzmu jest im zbędna – musi stanowić niepoważne ni przypiął, ni przyłatał. Empiryczny fałsz artykułuje rzetelne przeświadczenia ontyczne sposobami aluzji i alegorii."


Niby dickoidalność, oniryzmy, filozofia, a wniosek Mistrza, iż rzecz jest o tym, że nie należy naprawiać świata na siłę.
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 28 Kwi 2024, 09:55
Za Drixem, z Kanału Fantastycznego, Kołodziejczak o światach Le Guin:
https://www.youtube.com/watch?v=u-7zMElWM2U

Jest i appendix (więc go dorzucę) - Kandel o pracy nad Jej książkami opowiada:
https://www.youtube.com/watch?v=EvqX8MQjFXc
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 04 Maj 2024, 09:15
Le Guin o Tolkienie:
https://www.youtube.com/watch?v=M_Pgcy3G5V4
I o swoim Ziemiomorzu:
https://www.youtube.com/watch?v=jII2rr4ptHg

Oraz o - też swoim - (haińskim) światostwórstwie:
https://reactormag.com/introduction-from-ursula-k-le-guin-the-hainish-novels-stories-volume-one/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 31 Lip 2024, 13:41
Drix zawiadamia, że nadciąga kolejne omnibusowe wznowienie Ziemiomorza:
https://www.facebook.com/story.php?id=100032395974951&story_fbid=1209460200143834
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 09 Sie 2024, 16:22
Rzut oka na w/w wydanie, też za Drixem:
https://katedra.nast.pl/nowosci/33895/Nowe-Ziemiomorze-szczegoly/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 02 Paź 2024, 15:12
W listopadzie ukaże się w formie książkowej korespondencja Lem - Le Guin:
https://wyborcza.pl/7,75517,31300359,18-ksiazek-na-ktore-czekam-tej-jesieni.html (https://archive.ph/HvVNW)
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 22 Paź 2024, 02:08
Wczoraj Le Guin obchodziłaby 95 urodziny:
https://www.fahrenheit.net.pl/aktualnosci/95-rocznica-urodzin-ursuli-k-le-guin/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 23 Paź 2024, 22:37
Jest konkretna data wydania korespondencji Lem - Le Guin:
https://www.wydawnictwoliterackie.pl/produkt/5480/i-mow-ze-moja-chwala-z-przyjaciol-sie-bierze-listy-1972-1984
https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5164186/i-mow-ze-moja-chwala-z-przyjaciol-sie-bierze-listy-1972-1984
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 05 Lis 2024, 12:00
W powieści (niefantastycznej) "Searoad" Le Guin dała się poznać jako shipperka K/S, zacytuję dialog postaci:

""Do you like science fiction" I asked her, because all I can really talk about is books. And of course, she couldn't talk about books. That had been knocked out of her years ago. We compromised on "Star Trek," new and old. She liked the new series as well as the old one. I liked the old one better. Antal stared, not at Rosemarie, only at me. "You watch it?" he said. "You watch television?"
I didn't answer. ... I was not going to let him try to shame us for our commonness.
"The one I liked best was the one where Mr. Spock had to go home because he was in heat," I said to her.
"Except, he never, you know," she said. "They just had a fight over the girl, him and Captain Kirk, and then they left."
"That's his pride," I said, obscurely. I was thinking how Mr. Spock was never unbuttoned, never lolled, kept himself shadowy, unfulfilled, and so we loved him. And poor Captain Kirk, going from blonde to blonde, would never understand that he himself loved Mr. Spock truly, hopelessly, forever."

https://www.tumblr.com/atamascolily/621548229950144512/after-ursula-k-le-guin-died-i-made-an-agreement
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 07 Lis 2024, 01:40
Ciekawy esej Le Guin stanowiący polemikę z wiadomą sceną z "Odysei..." (link od Agnieszki U.):
https://stillmoving.org/resources/the-carrier-bag-theory-of-fiction
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 11 Lis 2024, 12:02
Za Drixem. O zbiorowym wydaniu Ziemiomorza:
https://naekranie.pl/recenzje/ziemiomorze-wydanie-rozszerzone-ilustrowane-recenzja-ksiazki
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 24 Lis 2024, 12:32
Oramus o w/w "Chwale", a raczej listach się na nią składających:
https://www.rp.pl/plus-minus/art41480951-stanislaw-lem-i-ursula-k-le-guin-skazani-na-szmire
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 01 Cze 2025, 07:15
O "Czarnoksiężniku z archipelagu":
https://academic.oup.com/liverpool-scholarship-online/book/43316/chapter/363083559

I - przy okazji, z tej samej pracy - o głębokich sensach antropologicznych u swoistego poprzednika Le Guin - Vance'a:
https://academic.oup.com/liverpool-scholarship-online/book/43316/chapter/363082378
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 17 Lip 2025, 18:08
O Kronikach Zachodniego Brzegu Le Guin:
https://reactormag.com/the-ambiguous-realism-of-ursula-k-le-guins-lost-trilogy/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 19 Wrz 2025, 11:59
Drix informuje, że nadciąga komiksowa adaptacja "Czarnoksiężnika..." Le Guin:
https://katedra.nast.pl/nowosci/34954/Le-Guin-w-kolorowych-barwach/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 12 Gru 2025, 21:31
Taka wymiana zdan:

Drix
Ekumenę warto czytać?

Q__
Tak.
Przynajmniej niektóre tomy (trzy najstarsze to takie przygodówki w sumie). Ale to b. humanistyczna SF, choć bywają smaczki naukowo-technologiczne.
Taki przegląd kultur humanoidalnych, trochę jak Trek.
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 25 Gru 2025, 09:26
Za Drixem. O "Wydziedziczonych" LeGuin po raz kolejny:
https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,157211,32477944,pisze-spoleczne-science-fiction-zamienila-lekki-gatunek-w.html?disableRedirects=true
Kopia ;):
https://archive.ph/TrneF
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 04 Sty 2026, 10:46
Jeszcze jeden wyborczy tekst o Le Guin:
https://wyborcza.pl/7,75517,32447239,skad-ursula-k-le-guin-wiedziala-ze-slowa-daja-wladze-nad-swiatem.html (https://archive.ph/gz2Gv)
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 05 Sty 2026, 20:52
Refleksje o opowiadaniu "Samotność" Le Guin:
https://reactormag.com/avoid-magic-le-guins-case-for-solitude-in-the-era-of-romantasy/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 04 Lut 2026, 13:07
O komiksowej adaptacji "Czarnoksiężnika z Archipelagu" dokonanej przez Freda Fordhama:
https://www.fahrenheit.net.pl/komiks/recenzja-czarnoksieznik-z-archipelagu-powiesc-graficzna-fred-fordham-ursula-k-le-guin/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 11 Lut 2026, 15:20
Kolejny tekst o "Rzeźbię w słowach" Le Guin:
https://katedra.nast.pl/artykul/8713/Le-Guin-Ursula-K-Rzezbie-w-slowach/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 01 Maj 2026, 20:25
Takie spojrzenie na "Wydziedziczonych":
https://www.youtube.com/watch?v=PBoVS8pMS-k
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 11 Maj 2026, 21:31
Jeszcze jedne wrażenia z lektury korespondencji Lem-Le Guin:
https://beatryczenowicka.malopolska.pl/index.php/2024/12/10/lem-stanislaw-le-guin-ursula-i-mow-ze-moja-chwala-artykul-10-12-2024/
Tytuł: Odp: Ursula LeGuin i jej "uspołeczniona" fantastyka ;-)
Wiadomość wysłana przez: Q__ w 02 Lis 2026, 10:33
Ukazał się też podręcznik pisarstwa pióra Le Guin:
https://katedra.nast.pl/artykul/8823/Le-Guin-Ursula-K-U-steru-opowiesci/