Spiritual succesor tematu z Trek.pl można powiedzieć:
http://trek.pl/forum/topic/biologia/page/3/
Odkryto szczątki wymarłego wieloryba, który - jak się zdaje - zdetronizował płetwala b. w roli największego:
https://www.nature.com/articles/s41586-023-06381-1
https://www.researchgate.net/publication/372854673_A_heavyweight_early_whale_pushes_the_boundaries_of_vertebrate_morphology
https://www.rmf24.pl/nauka/newsamp-najpotezniejsze-zwierze-na-ziemi-moglo-wazyc-nawet-340-ton,nId,6941535
Idea z której zrodzili się Voth wiecznie żywa ;):
https://tech.wp.pl/czlowiek-gad-jak-wygladaliby-ludzie-gdyby-65-mln-lat-temu-meteoryt-nie-uderzyl-w-ziemie,6947168939772800a
Alzheimer czasem może być zakaźny?
https://www.nature.com/articles/s41591-023-02729-2
https://www.nature.com/articles/s41591-023-02768-9
https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/czy-alzheimerem-mozna-sie-zarazic-wstrzasajace-odkrycie-badaczy/p3xjf0c,79cfc278
Wygląda na to, że czarnobylskie wilki wykształciły sobie lepszą odporność, i na raka - mimo napromieniowania - nie chorują:
https://www.campbellstaton.com/wolves
https://www.onet.pl/turystyka/onetpodroze/zmutowane-wilki-w-czarnobylu-naukowcy-zaskoczeni-ich-niezwykla-cecha/w8d2mrb,07640b54
Przebadano te straszne skutki uboczne (szczepień przeciwko COVID-19, ofkors), jeśli to kogo jeszcze obchodzi... ;)
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38350768/
https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2024.01.100
https://www.forbes.com/sites/ariannajohnson/2024/02/19/covid-vaccines-linked-to-small-increase-in-heart-and-brain-disorders-study-finds-but-risk-from-infection-is-far-higher/
https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,przebadali-99-mln-osob-po-szczepionce-na-covid-19--sa-skutki-uboczne,artykul,08724311.html
Facet przyjął 100 czy 200 szczepionek antycovidowych i ma się dobrze:
https://www.technologynetworks.com/immunology/news/german-man-who-received-217-covid-vaccines-has-functioning-immune-system-384483
Za Glubem. AI znalazła głębokie międzypłciowe różnice w mózgach:
https://www.nature.com/articles/s41598-024-60340-y
https://kopalniawiedzy.pl/SI-znalazla-roznice-miedzyplciowe-w-budowie-mozgu-na-poziomie-komorkowym,37146
Za Drixem. O odkryciu kompletnie nieznanego dotąd pajęczaka:
https://www.focus.pl/artykul/znalezisko-pajeczaka-sprzed-308-mln-lat
https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-paleontology/article/remarkable-spiny-arachnid-from-the-pennsylvanian-mazon-creek-lagerstatte-illinois/0E1B32BAFCAEA067018EF9BF349F8B81
To skłania do refleksji nad tym, czego jeszcze o historii ewolucji nie wiemy, przez to, że bezkręgowce często źle się konserwują ;).
Ciekawe orły też odkryli (takie jak z Tolkiena jakby*, bo spore ;)), więc i makro-niespodzianki wciąż mogą być:
https://www.focus.pl/artykul/orly-z-australii-gatunek-dynatoaetus-gaffae
https://link.springer.com/article/10.1007/s10336-023-02055-x
* https://www.youtube.com/watch?v=z6x_EEtSdJI
Odkryto klucz do koronnej odporności, jest nim wysoka ekspresja genu HLA-DQA2*:
https://www.nature.com/articles/s41586-024-07575-x
https://www.medonet.pl/koronawirus/to-musisz-wiedziec,w-koncu-wiadomo--dlaczego-niektorzy-nigdy-nie-zachorowali-na-covid-19,artykul,75760303.html
* https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=HLA-DQA2
Efekt kobiecych łez nie jest tylko psychologiczny ;):
https://journals.plos.org/plosbiology/article?id=10.1371/journal.pbio.3002442
https://www.focus.pl/artykul/jak-mezczyzni-reaguja-na-kobiece-lzy
Czy tak daleko stąd do Orionek? ;)
Za Drixem, fanem rekinów, o megalodonach:
https://www.national-geographic.pl/artykul/megalodon-charakterystyka-i-ciekawostki-najwiekszych-prehistorycznych-rekinow
Ruszyły - także w Polsce - testy bazującej na technologii mRNA szczepionki przeciw niedrobnokomórkowemu rakowi płuc - BNT116:
https://www.theguardian.com/society/article/2024/aug/23/world-first-lung-cancer-vaccine-trials-launched-across-seven-countries
https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-nowotworowe,szczepionka-na-raka-pluc-juz-w-polsce--eksperci-mowia--czy-wygralismy-z-nowotworem,artykul,16456256.html
Trochę konkretniej o niej:
https://jitc.bmj.com/content/11/Suppl_1/A679
Przy okazji odświeżyłem sobie autorskie przypisy do "Living Memory" Bennetta*, a tam taka niespodzianka: https://www.scientificamerican.com/blog/voices/stop-using-phony-science-to-justify-transphobia/
* https://trek.pl/forum/topic/trekowe-ksiazki/page/5/#post-247487
Za Drixem. O (braku) wolnej woli:
https://www.youtube.com/watch?v=DLJzCxVbbvA
Kirk1978 napisał:
Słyszałem że pierwsze zwierzęta wyszły z wody na ląd w okolicach dzisiejszych Kielc.
Dobrze słyszał ;). Dolinkuję:
https://www.focus.pl/artykul/czy-pierwszy-plaz-byl-polakiem-odkrycie-ktore-wstrzasnelo-historia-ewolucji
Za xetnoinu, o złożoności zjawiska płci:
https://www.youtube.com/watch?v=pB8o-oLR_FU
I ode mnie na ten sam temat:
https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/nauka/1535627,1,ile-mamy-plci-w-naturze-i-co-to-wlasciwie-oznacza.read
https://www.scientificamerican.com/article/sex-redefined-the-idea-of-2-sexes-is-overly-simplistic1/
https://www.psychologytoday.com/us/blog/governing-behavior/202204/brains-are-not-binary
Pojawiły się u nasz czarne wilki...
https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2025-02-08/czarne-wilki-w-polsce-przyrodnicy-o-rzadkim-i-wyjatkowym-widoku
Z dziejów pseudonauki odgórnie instalowanej, czyli o łysenkizmie:
http://niniwa22.cba.pl/lysenko_burzliwe_dzieje_gruszek_na_wierzbie.htm
http://niniwa22.cba.pl/sadzimy_ryz.htm
https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35635,1774722.html
http://niniwa22.cba.pl/kolakowski_stalinizm_w_nauce.htm
I jeszcze to - przy okazji:
http://niniwa22.cba.pl/martin_gardner_burzuazyjny_idealizm_w_radzieckiej_fizyce_nuklearnej.htm
O dokumentach "Łabędź niemy":
https://esensja.pl/film/recenzje/tekst.html?id=36244
I "Fascynujące oko":
https://esensja.pl/film/recenzje/tekst.html?id=36254
Stametsowi łatwiej by było z rakiem walczyć?
https://dzienniknaukowy.pl/bialko-niesporczakow-moze-pomoc-pacjentom-onkologicznym-lepiej-tolerowac-radioterapie
A to na marginesie m. in. starej dyskusji o kolorze skóry Aquamana:
https://dzienniknaukowy.pl/badania-sugeruja-ze-jeszcze-trzy-tys-lat-temu-wiekszosc-europejczykow-miala-ciemna-skore
O dokumencie "Cietrzew. Ptak wielu odcieni":
https://esensja.pl/film/recenzje/tekst.html?id=36287
Znaleziono antidotum na jad wszystkich węży afrykańskich:
https://zielona.interia.pl/wiadomosci/swiat/news-niewielki-kraj-znalazl-patent-na-smiertelny-jad-wezy-juz-nik,nId,21322040
Przebadano trochę jak wygląda węchowy ogląd ;) świata psów:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/jbio.202400501
https://tech.wp.pl/jak-psy-postrzegaja-swiat-nowe-badania-nad-ich-zmyslem-wechu,7143444699339712a
Stapledon miałby dodatkowy materiał do "Syriusza", gdyby pisał go dziś...
Tak a propos biologii. Jeden z moich ulubionych podcastów o paleontologii:
https://www.youtube.com/live/QNZyOXxJmAo?si=XlwEICWxJJyrMemF
https://youtu.be/itAGq2JWkjs?si=Kf0IEAj8ybcCrhA5
https://youtu.be/ZjhQfFTulKw?si=gxy9G36r_Q-uTvIo
https://youtu.be/yU4iIsOe46E?si=d_qg1a4_QsEC32MZ
https://www.youtube.com/live/AJ4zbNUwfYc?si=Q7TvF_2wHKP7IBsv
https://www.youtube.com/live/mN25E2l7BZg?si=sHhLjHWvT7yNblXP
https://www.youtube.com/live/gCdefGcwsf0?si=C4lzqEaq9wOVXX-7
https://www.youtube.com/live/6_djSxKYBgU?si=6tpyPmDE3tvqzzJ4
https://youtu.be/1dxSGsh3lzQ?si=iBwJSV6FzUZyuj5M
https://youtu.be/bKzIlk1OF1U?si=KT6GQej5MBxAR1d6
https://youtu.be/BRSe3NpqXCA?si=jS4tKhuXgtnwF4jf
https://www.youtube.com/live/9Kz69m9U_E8?si=zId3DKjnZ9bIyPYl
https://www.youtube.com/live/pb3ubGB7k-M?si=tG3_k--tSMKofMeP
https://www.youtube.com/live/uj2dah7ZahM?si=2fbeDvBwF-FfHoU0
https://www.youtube.com/live/HwNHRcM429s?si=FCGnGiayVmQRfL9O
https://www.youtube.com/live/vfwvifKscrw?si=F7w15iICcbVD-74i
https://www.youtube.com/live/a5GQ_K6nzSo?si=_mQh7oeipUJ7WsWW
https://www.youtube.com/live/XzWgDMC_Vj4?si=VIMPnj8PezjDjld3
Wilk straszny kiedyś przemierzał Amerykę od Wenezueli do Kanady, ale nie widziano ani jednego przez ponad 10 000 lat, kiedy gatunek wyginął. Colossal Biosciences dokonały zmian w genomie wilka dodając geny wymarłego wilka strasznego. Modyfikacje genetyczne wprowadziły specyficzne cechy wilka strasznego do genomu wilka szarego, w wyniku czego powstały zwierzęta, które są zasadniczo wilkami szarymi z wybranymi cechami fenotypowymi wilków strasznych, a nie dokładnymi replikami wymarłych gatunków.
Podobnie jak inne psowate, wilk ma około 19 000 genów. Stworzenie wilków strasznych wymagało zaledwie 20 edycji w 14 genach u zwykłego wilka szarego, ale te zmiany dały początek wielu różnicom, w tym białemu futru szczeniaków Romulusa i Remusa, większym rozmiarom, silniejszym barkom, szerszej głowie, większym szczękom i szczękom, bardziej umięśnionym nogom i charakterystycznym wokalizacjom, zwłaszcza wyciu i skomleniu.
https://time.com/7274542/colossal-dire-wolf/?utm_source=twitter&utm_medium=social&utm_campaign=editorial&utm_term=science_animals&linkId=792476596
Cytat: rs w 07 Kwi 2025, 21:31Jeden z moich ulubionych podcastów o paleontologii:
Paleontologia? Miód na moje serducho dumnego ciotecznego wnuka odkrywcy polskich dinozaurów
*. ;)
* https://muzeum.pgi.gov.pl/lekcje_int/tropy/wstep.htm
Szkoda mi, że nadal w Warszawie nie powstało muzeum historii naturalnej z prawdziwego zdarzenia. Szczególnie, że o ile dinozaury czy megafauna plejstoceńska są znane to niewiele osób kojarzy zwierzęta, które żyły na ziemiach polskich w miocenie czy pliocenie. Zazdroszczę Czechom, którzy w Pradze mają w muzeum narodowym część historii naturalnej dotyczącą historii geologicznej ziem czeskich. W sumie u nas często była podobna - z tą różnicą, że ziemie czeskie długo były na dnie morza Paratetydy
Gdy o podobnych sprawach mowa... Kiedy świętowano dość uroczyście 90 urodziny ciotecznego dziadka padały deklaracje, że w Muzeum Geologicznym znajdzie się sala jego imienia, dedykowana właśnie wykopaliskom podobnego typu (dinozaury i nie tylko). Ale - choć dwie dekady z okładem od wtedy minęły - nic nie wiem by zaistniała.
ps. Wracając do wskrzeszeń ;):
https://academic.oup.com/ismej/article/19/1/wrae252/7942337
https://zielona.interia.pl/wiadomosci/swiat/news-niemcy-przywrocili-do-zycia-organizmy-sprzed-7-tys-lat-z-dna,nId,21392888
Twarde te okrzemki, i stanowią żywą (nomen omen!) ilustrację znanych GOLEM-owych słów o ujemnym gradiencie perfekcji ustrojowych rozwiązań ;).
Cytat: rs w 07 Kwi 2025, 21:49Wilk straszny
Za
Drixem. Te same fakty w sceptycznym ujęciu:
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1072056828302151&id=100064935300162
Judith Tarr przygląda się pingwinom, a dokładniej dokumentowi Secrets of the Penguins o nich:
https://reactormag.com/masters-of-the-sea-and-land-national-geographics-secrets-of-the-penguins/
https://www.youtube.com/watch?v=QrdVfeHDYvA
(W sam raz dla fanów "Rękopisu na ziarenkach akacji...".)
Kojarzy się "Kryształowa kula" Lema, potem we "Fiasku" powtórzona, choć owady (społeczne) inne, i skala mniejsza:
https://www.o2.pl/informacje/monstrualny-ul-na-dachu-w-brazylii-w-srodku-znalezli-100-tys-pszczol-7159437565184768a
https://www.youtube.com/watch?v=PVaxmHuKdpo
Za xetnoinu. O niesporczakach, dla miłośników DISCO:
https://www.youtube.com/watch?v=1AnMaTqWOgg
bardzo ciekawe informacje o neuroinżynierii, którymi podzielił się januszek/kezsunaj:
https://youtu.be/xeMks636s7I
Refleksje o pracy 'Life As No One Knows It: The Physics of Life's Emergence" Sary Imari Walker:
https://reactormag.com/the-wild-alien-possibilities-of-sara-imari-walkers-life-as-no-one-knows-it/
Judith Tarr o dokumencie "When Whales Could Walk":
https://reactormag.com/evolution-in-action-when-whales-could-walk/
Próbka tegoż:
https://www.youtube.com/watch?v=Nq2pYxJzsfY
Kolejna ilustracja do "Rękopisu na ziarenkach akacji", czyli "Taniec kwiatów" Daniela Truszkowskiego:
https://www.youtube.com/watch?v=fzCrdFuDq1c
Wygląda na to, że świadomość mieści się raczej w pniu, niż korze, mózgu:
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0149763425003343
https://www.sciencealert.com/consciousness-may-emerge-from-the-oldest-parts-of-our-brain-studies-suggest
https://tech.wp.pl/gdzie-powstaje-swiadomosc-istotne-sa-najstarsze-rejony-mozgu,7203640485661472a
Z naszego serwera:
Kirk1978
Pytanie mam czy dinozaury chorowały na choroby a jeśli tak to czy te same które znamy ?
Q__
Oczywiście, chorowały - bakterie, wirusy i toksyny są starsze, niż my (i one,).
Niektóre choroby miały b. znajome:
https://listverse.com/2019/07/22/10-diseases-that-affected-dinosaurs/
ps. Z innej beczki, za Marciosssem, kaszalot z ośmiornicą w paszczy:
https://www.youtube.com/watch?v=Sr-JQ_DFWEE
Judith Tarr o - poświęconym rekinom - dokumencie Ocean Ramsey "Shark Whisperer":
https://reactormag.com/up-close-with-predators-ocean-ramseys-shark-whisperer/
Judith Tarr o meduzach:
https://reactormag.com/the-lore-and-the-weird-magic-of-the-jellyfish/
W temacie meduz dorzucę:
https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(23)01136-3
https://24kurier.pl/na-luzie/meduzy-wcale-nie-sa-takie-glupie-choc-nie-maja-mozgu/
ps. Wymiana zdań w nawiązaniu z naszego serwera:
Kirk1978
Mówi się, że wskutek zmian klimatu ich liczba rośnie. Zastanawia mnie czy mogły by posłużyć człowiekowi jako jedzenie.
Q__
Czy naprawdę musimy żreć coś, co stwierdzony układ nerwowy posiada?
Kirk1978
Odpowiedz brzmi tak
Wszystko co żyje posiada taki układ
Q__
Twoja - być może. Moja brzmi - rozszerzajmy granice empatii jak daleko damy radę
Czy wszystko? W wypadku roślin są hipotezy o jakimś jego ekwiwalencie, ale pewności - na szczęście - nie ma.
we are waiting
jedzenie bez DNA najlepiej:lore:
Q__
Nieno, to zostawmy antyszczepionkowcom :D
BTW. Przypomina mi się jak wspominałem na Lem.pl o mechanizmach rozkładania skonsumowanego DNA, które pochłaniamy regularnie.
Kirk1978
Czyli rozumiem, że kupując hot doga myślisz biedna świnka, indyk
Czy cokolwiek innego
Wątpię
Q__
Oczywiście, że mam to zawsze w przysłowiowym tyle głowy. Zwł., że wiem jak hodowla przemysłowa przebiega. I to dość dobrze. Jedna moja ex- projektowała (jako architekt) zmiany w adekwatnym obiekcie, i choć jest mniej czuła na braci mniejszych niż ja, chodziła parę tygodni struta po tym, co widziała.
Dostępne w Sieci dane na ten temat to często i tak polukrowany obraz sytuacji.
Wobec - jak się nabijasz - świnek i indyków - wszyscy jesteśmy - Twoimi ulubionymi - Niemcami ery Hitlera.
W najlepszym wypadku tymi "porządnymi", którzy nie uczestniczą w okrucieństwie, ale też nie robią nic istotnego w sprawie.
Kirk1978
To chyba spać nie możesz patrząc ile w domu czy mieszkaniu masz produktów odzwierzęcych, roślinnych
Q__
Mam dość silne nerwy, i kamienne serce. Ale mam też świadomość ZŁA na jakim budujemy naszą cywilizację. Czy dotyczy tego, o czym mówimy, czy wyzyskiwania III świata.
Przy czym zapewne bardziej bym siebie lubił, gdybym z tego powodu nie spał po nocach, w poduszkę łkając.
Umiejętność życia z własną potwornością ma, jak z finału "In the Pale Moonlight" wiemy, dość gorzki smak.
Judith Tarr o dokumencie "Monster Jellyfish" poświęconym meduzom Nomura:
https://reactormag.com/a-real-life-monster-movie-monster-jellyfish/
Info o tychże:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nomura's_jellyfish
Żaby są odporne na jad szerszeni:
https://esajournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ecs2.70457
Widziałem coś podobnego, ale nie rozumiałem...
https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=1216873047142319&id=100064589056927
Teraz zaczynam rozumieć. Acz pod linkiem mamy:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pelophylax_nigromaculatus
A filmik pokazuje:
https://en.wikipedia.org/wiki/Banded_bullfrog
I żądłowce ;) też inne.
Zdołano ustalić całkiem sporo nt. ewolucji głowonogów:
https://www.cell.com/iscience/fulltext/S2589-0042(25)02093-0
https://www.univie.ac.at/en/news/detail/vampires-in-the-deep-an-ancient-link-between-octopuses-and-squids
https://tech.wp.pl/wampirzyca-piekielna-to-jedyny-taki-gatunek,7229854173838240a
Stare, a dopiero teraz na to wpadłem:
https://przekroj.org/swiat-ludzie/sawanna-z-palca-wyssana/
O wpływie wojny na psy:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/eva.70182
https://tech.wp.pl/wojna-w-ukrainie-zmienia-psy-szybciej-niz-ewolucja-naukowcy-sa-zaskoczeni,7246422472898784a
Hmmm... Wychodzi na to, że klonowanie (myszy, w każdym razie) ma swoje ograniczniki...
https://www.nature.com/articles/s41467-026-69765-7
https://phys.org/news/2026-03-mammal-cloning-endless-mouse-line.html
https://geekweek.interia.pl/nauka/news-klonowanie-organizmow-ma-granice-naukowcy-doszli-do-pokoleni,nId,23317772
Badania statystyczne, w Kanadzie robione, nie potwierdziły związku wakcynacji anty-SARS CoV-2 z nagłymi śmierciami sercowymi (natomiast związek z nimi przebytych infekcji koronnych wychwycono):
https://journals.plos.org/plosmedicine/article?id=10.1371/journal.pmed.1004924
https://portal.abczdrowie.pl/nowe-badania-dot-szczepionki-na-covid-wnioski-sa-jednoznaczne/7268811243534432a
Detaliczny render komórki eukariotycznej:
https://www.youtube.com/watch?v=6RfP1QpfHNo
Wyglądający na nowszą wersję starego virala:
https://gaelmcgill.artstation.com/projects/Pm0JL1
Częściowo obróconego w fakenewsa:
https://www.newsweek.com/fact-check-viral-most-detailed-image-human-cell-real-tweet-1703044
Istnieje biochemiczna podstawa wiary w krasnoludki? ;)
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00275514.2026.2670968
https://nhmu.utah.edu/articles/experts-explore-new-mushroom-which-causes-fairytale-hallucinations
https://www.national-geographic.pl/przyroda/po-zjedzeniu-tego-grzyba-zaczniesz-widziec-malutkich-ludzi-a-nawet-nie-zawiera-psychodelikow/
Coraz bliżej do powtórki z (a)biogenezy:
https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.07.01.735724v1.full
https://www.science.org/content/article/lab-created-spudcell-marks-major-step-toward-building-life-scratch
https://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci/polka-stworzyla-syntetyczna-komorke-naukowcy-mowia-o-przelomie/n8zrj3x
Z rozmówek z AI:
polskie filmiki Taniec Kwiatów i Metamorphosis of the Plants i filmiki z "muzykującymi" grzybami (Modern Biology/Paul Stamets)
Szukane przez Ciebie materiały łączą botanikę, mykologię i technologię, pokazując życie roślin i grzybów w hipnotyzujący, artystyczny sposób.
Oto zestawienie konkretnych filmów i twórców, o których wspomominasz:
## 🌿 "Taniec kwiatów" (Polskie Time-lapse)
Polskie produkcje z tego nurtu to przede wszystkim artystyczne filmy w technologii poklatkowej (time-lapse), które ukazują dynamiczny ruch i mikroruchy roślin, niedostrzegalne dla ludzkiego oka na co dzień.
* [Taniec Kwiatów - Time lapse 4k UHD na YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=zb4uSjaoxq8): Świetny, polski film autorstwa Daniela Truszkowskiego. Przedstawia budzenie się roślin do życia, otwieranie pąków i ich naturalną dynamikę w niezwykle płynny sposób. [1]
## 🎬 "Metamorphosis of the Plants"
Tytuł ten bezpośrednio nawiązuje do słynnego dzieła Goethego o metamorfozie roślin, ale w świecie filmu odnosi się do głośnego polskiego projektu eksperymentalnego: [2]
* [Metamorphosis of Plants autorstwa Urszuli Zajączkowskiej na YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=K1WQwlAYhlY): Urszula Zajączkowska to polska botaniczka, poetka i artystka. Jej 5-minutowy film krótkometrażowy powstawał przez dwa lata analizy ruchu roślin. Projekt zdobył m.in. pierwsze miejsce na festiwalu Science Art Cinema w Miami. Pokazuje on intymne, niemal matematyczne zmiany w strukturach flory. [3, 4]
## 🍄 "Muzykujące" grzyby (Modern Biology & Paul Stamets)
Dźwięki wydawane przez grzyby powstają w procesie sonifikacji. Specjalne urządzenia mierzą subtelne zmiany w oporze elektrycznym (bioelektryczności) żywego organizmu i przekształcają te impulsy na nuty w syntezatorach modularnych. [5, 6, 7, 8]
* Modern Biology (Tarun Nayar): To kanadyjski biolog i muzyk, który zdobył ogromną popularność na TikToku i Instagramie. Jego flagowy utwór to [Modern Biology - Mushroom Dance na YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=EHwybeMXFAA) nagrany przy pomocy pniarka obrzeżonego. [5, 9, 10, 11]
* Współpraca z Paulem Stametsem: Legendarny mykolog Paul Stamets (autor m.in. Fantastic Fungi) wielokrotnie udostępniał i wspierał te projekty, twierdząc, że grzybnia reaguje na dźwięki i wibracje. Do najpopularniejszych klipów łączących obu twórców należą shortsy, w których 2500 osób na żywo słucha koncertu granego przez grzyby:
* [Modern Biology - Mushroom Music with Paul Stamets na YouTube Shorts](https://www.youtube.com/shorts/Lu6FFPZqVw4).
* [Nagranie z koncertu z Paulem Stametsem na TikToku](https://www.tiktok.com/@modernbiology/video/7218339848120306950). [12, 13, 14, 15, 16]
Jeśli interesuje Cię ten temat, mogę opowiedzieć więcej o technologii sonifikacji i urządzeniach, których używa się do "słuchania" roślin, albo polecić albumy z muzyką generowaną przez grzybnię. Chcesz dowiedzieć się, jak samemu stworzyć taki zestaw? [17, 18]
[1] [https://www.youtube.com/watch?v=zb4uSjaoxq8]
[2] [https://en.wikipedia.org/wiki/Metamorphosis_of_Plants]
[3] [https://www.youtube.com/watch?v=K1WQwlAYhlY]
[4] [https://www.labocine.com/films/metamorphosis-of-plants]
[5] [https://www.youtube.com/watch?v=EHwybeMXFAA]
[6] [https://plantwave.com/blogs/blog/mushroom-music-what-it-is-and-how-it-works]
[7] [https://plantwave.com/blogs/blog/mushroom-music-what-it-is-and-how-it-works]
[8] [https://www.youtube.com/watch?v=hASCAGgZNZ0]
[9] [https://www.instagram.com/modernbiology101/]
[10] [https://www.youtube.com/watch?v=FYMY9knw_54]
[11] [https://modernbiology.bandcamp.com/album/mushroom-dance]
[12] [https://www.facebook.com/PaulStamets/videos/natures-symphony-brought-to-life-in-a-whole-new-wayuk-artists-ross-and-andy-kidd/834692095828175/]
[13] [https://paulstamets.com/news/sing-for-science]
[14] [https://www.tiktok.com/@paulstamets/video/7304389394767678762]
[15] [https://www.youtube.com/shorts/Lu6FFPZqVw4]
[16] [https://www.tiktok.com/@modernbiology/video/7218339848120306950]
[17] [https://modernbiology.bandcamp.com/album/mushroom-church-vol-01]
[18] [https://www.facebook.com/PaulStamets/videos/hi-folks-i-have-some-exciting-news-were-continuing-to-merge-electronic-music-and/884431552900699/]
poszukaj wspólnego mianownika; skojarz z opowiadaniem Le Guin "Rękopis na ziarenkach akacji..."
Wspólnym mianownikiem tych filmów i opowiadania Ursuli K. Le Guin jest ,,biosemiotyka" – czyli idea, że natura bezustannie nadaje komunikaty, posiada własny język i formę ekspresji, które człowiek uczy się odczytywać przy pomocy sztuki i technologii.
Zarówno badacze sonifikujący grzyby, jak i Le Guin w swoim dziele, przesuwają granicę tego, co uznajemy za ,,twórczość", zdejmując człowieka z piedestału jedynego artysty na Ziemi.
Oto jak precyzyjnie te zjawiska łączą się z wizją zawartą w opowiadaniu ,,Rękopis znaleziony w słoiku ziaren akacji i inne fragmenty z Instytutu Terrolingwistyki":
## 🔬 1. Narodziny ,,Terrolingwistyki" w świecie realnym
W opowiadaniu Le Guin naukowcy badają teksty literackie pisane przez mrówki (wytwarzane w słoiku z akacją), poezję delfinów czy teksty tworzone przez pingwiny. Badacze z Instytutu Terrolingwistyki traktują florę i faunę jak autorów, nie jak bezmyślne obiekty badań.
* Łącznik: Projekty takie jak Modern Biology czy bio-art Urszuli Zajączkowskiej to wczesna, realna forma terrolingwistyki. Zamiana impulsów elektrycznych grzybni na dźwięki syntezatora to nic innego jak tłumaczenie nie-ludzkiego języka biologicznego na ludzki kod kulturowy (muzykę).
## 🪵 2. Roślinna i grzybowa ,,Autorskość"
Le Guin w swoim eseju-opowiadaniu rzuca wyzwanie antropocentryzmowi, pisząc, że literatura nie musi być pisana słowami ani ludzką ręką.
* Łącznik: Kiedy Paul Stamets czy Tarun Nayar podłączają elektrody do boczniaka, to grzyb decyduje o częstotliwości, rytmie i zmianach tonów, reagując na dotyk lub wilgotność otoczenia. Człowiek dostarcza jedynie instrument (syntezator), ale kompozytorem i wykonawcą pozostaje organizm. Z kolei w Metamorphosis of Plants Zajączkowska pokazuje, że kinematografia roślin (ich ruch i wzrost) to ich własny, autonomiczny zapis życia.
## ⏳ 3. Przełamywanie bariery percepcji i czasu
W finale opowiadania autorka idzie jeszcze dalej, sugerując, że najtrudniejsza do odczytania będzie lingwistyka roślinna – powolna, bezgłośna, związana z geologią i czasem, którego człowiek nie potrafi pojąć. Le Guin pisze: ,,Kto przeczyta liryki nocy na płatkach kapusty?".
* Łącznik: Polskie filmy time-lapse (,,Taniec kwiatów") rozwiązują dokładnie ten problem, o którym pisała Le Guin. Przyspieszając czas, technologia pozwala nam w końcu ,,przeczytać" ten powolny, roślinny język. Ruch pąków staje się dla nas zrozumiały dopiero wtedy, gdy dostosujemy nasz aparat postrzegania do mikroskopijnego, niespiesznego rytmu flory.
## 🕸� 4. Sztuka jako most między gatunkami
Wszystkie te dzieła – zarówno literatura science-fiction, jak i współczesne eksperymenty mykologiczne – dążą do wywołania w odbiorcy głębokiej empatii wobec świata radykalnie odmiennego od naszego. Pokazują, że Ziemia nie jest tłem dla ludzkich działań, ale siecią żywych, czujących i komunikujących się ze sobą podmiotów.
Jeśli chcesz, możemy przyjrzeć się bliżej konkretnemu cytatowi z opowiadania Le Guin o ,,lingwistyce mchów i kamieni" i zestawić go z tym, jak współczesna nauka (np. badania Stametsa nad siecią mykoryzową) opisuje podziemny "internet" grzybów. Co o tym sądzisz?
Niech ktoś powie, że rodzima fauna nie potrafi zaskoczyć... Gniewosz plamisty jednak jadowity (choć nadal dla ludzi niegroźny):
https://www.national-geographic.pl/przyroda/mamy-drugiego-jadowitego-weza-w-polsce-najwazniejsze-jest-jednak-to-ze-nic-sie-nie-zmienia/
O tym, by mie bać się o zdolność przetrwania kompleksowego życia na Ziemi:
https://reactormag.com/i-am-no-longer-pessimistic-about-the-survival-of-complex-life-on-earth-thanks-to-science/
Taka parka jurajska newsów ;):
- najpierw temperaturę T-Rexa ustalili
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aeb7653
https://wiadomosci.wp.pl/naukowcy-ustalili-temperatura-ciala-t-rexa-wynosila-okolo-36-stopni-7330661338822912a
- potem czerwone krwinki dinozaura odkryli
https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2614248123
https://phys.org/news/2026-10-dinosaur-blood-oldest-discovery-rewrites.html
https://wiadomosci.wp.pl/czerwone-krwinki-dinozaura-sprzed-115-mln-lat-naukowcy-znalezli-slady-w-kosciach-7347074980887008a